Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology

fa ارتقاء پایداری سبد غذایی خانوار: الگوهای عملیاتی و برنامه‌های سیاستی جهت بهبود امنیت غذایی و پیشگیری از بحران‌های زیست‌محیطی در کشور Enhancing the Sustainability of Household Food Basket: Operational Models and Policy Programs to Improve Food Security and Prevent Environmental Crises in the Country تغذيه nutrition خلاصه سیاستی Brief Policy مقدمه و هدف: ناپایداری نظام‌های غذایی و ناهمسویی سیاست‌های حمایتی با معیارهای پایداری، امنیت غذایی و منابع زیست‌محیطی، ایران را با چالش جدی مواجه کرده است. طبق شواهد، نظام‌های غذایی کنونی سهم قابل‌توجهی در تشدید تغییرات اقلیمی و افزایش بار بیماری‌های غیرواگیر دارند. این خلاصه سیاستی با هدف ارتقاء پایداری سبد غذایی خانوار، شناسایی الگوهای عملیاتی و برنامههای سیاستی به منظور بهبود امنیت غذایی انجام شده است. مواد و روشها: در این مطالعه از روش‌شناسی تلفیقی، شامل مرور نظام‌مند مطالعات داخلی و بین‌المللی و تحلیل کیفی مصاحبه با 21 نفر از ذینقشان کلیدی که به روش گلوله برفی انتخاب شدند استفاده شد که در آن به شناسایی موانع و چالش های اجرا و پیاده سازی سبدهای غذایی و راهکارهای دست یابی به سبد غذایی پایدار پرداخته شد. یافته‌ها: تورم شدید موجب جایگزینی «سبد بقا» به جای سبد سلامت توسط خانوارها شده است. از سوی دیگر، اصرار بر سیاست‌های خودکفایی بدون توجه به ظرفیت‌های اقلیمی، در کنار نبود فناوری‌های نوین و حجم بالای ضایعات غذایی، فرسایش شدید منابع را در پی داشته است. برای حل این بحران، یک بسته سیاستی اولویت‌بندی‌شده پیشنهاد می‌شود که شامل گنجاندن اقلام همسو با سبد پایدار بومی در طرح کالابرگ الکترونیک، تشکیل تیم‌های متخصص استانی جهت انطباق سبد غذایی با اقلیم هر منطقه و الگوی کشت، در کنار وضع مالیات بر غذاهای ناسالم و فرآوری‌شده برای تأمین یارانه اقلام مغذی و پایدار و در نهایت، پیاده‌سازی برنامه‌های آموزشی جامعه‌نگر برای کاهش دورریز خانگی و احیای غذاهای بومی است. نتیجهگیری: برای پیشگیری از بحران‌های زیست‌محیطی و بهبود امنیت غذایی، سیاست‌گذاران کلیدی باید فوراً نظام چندپارچه کنونی را به سمت یک «مدیریت بین‌بخشی و هوشمند»  سوق دهند. تداوم نگاه مقطعی، صدمات جبران‌ناپذیری به سلامت جامعه و پایداری محیط‌زیست وارد خواهد ساخت.  Objective: The instability of food systems and the misalignment of supportive policies with sustainability criteria have posed serious challenges to food security and environmental resources in Iran. Evidence indicates that current food systems contribute substantially to the intensification of climate change and the increasing burden of non-communicable diseases. This policy brief was conducted with the aim of promoting the sustainability of household food baskets and identifying operational models and policy programs to improve food security. Materials and Methods: This study employed a mixed-methods approach, including a systematic review of national and international studies and qualitative analysis of interviews with 21 key stakeholders selected through snowball sampling. The study explored the barriers and challenges related to the implementation of food baskets, as well as strategies for achieving a sustainable food basket. Findings: Severe inflation has led households to replace a “healthy food basket” with a “survival basket.” Moreover, the continued emphasis on self-sufficiency policies without considering climatic capacities, along with the lack of modern technologies and the high volume of food waste, has resulted in severe resource depletion. To address this crisis, a prioritized policy package is proposed, including the incorporation of items aligned with sustainable indigenous food baskets into the electronic coupon program, the establishment of provincial expert teams to adapt food baskets to the climate and cropping patterns of each region, the imposition of taxes on unhealthy and processed foods to subsidize nutritious and sustainable food items, and finally, the implementation of community-based educational programs aimed at reducing household food waste and revitalizing indigenous foods. Conclusion: To prevent environmental crises and improve food security, key policymakers must urgently shift the current fragmented system toward an “integrated and intelligent intersectoral management” approach. Continuing the current short-term perspective will result in irreversible damage to public health and environmental sustainability. سبد غذایی, پایداری, برنامه های سیاستی, بحران زیست محیطی Food Basket, Sustainability, Policy Programs, Environmental Crisis 103 106 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4767-2&slc_lang=fa&sid=1 F Shahrdami فرزانه شهردمی f.shahrdami@gmail.com 11500319475328460029443 11500319475328460029443 No Department of Community Nutrition, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تغذیه جامعه، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران A Haghighian Roudsari آرزو حقیقیان رودسری f.shahrdami@gmail.com 11500319475328460029444 11500319475328460029444 Yes Department of Community Nutrition, Faculty of Nutrition Sciences and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تغذیه جامعه، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران R Sobhani سیدرضا سبحانی seyyedrezasobhani@gmail.com 11500319475328460029445 11500319475328460029445 No Department of Community Nutrition, Faculty of Nutritional Sciences and Dietetics, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه تغذیه جامعه، دانشکده علوم تغذیه و رژیم شناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران F Mohammadi-Nasrabadi فاطمه محمدی نصرآبادی f_mohammadi_2001@yahoo.com 11500319475328460029446 11500319475328460029446 No Food and Nutrition Policy and Planning Research Department, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه تحقیقات سیاستگذاری و برنامه ریزی غذا و تغذیه، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران L Shams لیدا شمس shams_lida@yahoo.com 11500319475328460029447 11500319475328460029447 No Department of Health Management and Policy, Faculty of Public Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مدیریت و سیاستگذاری سلامت، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران