Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology

other کدام سیاست تغذیه‌ای؟ تحلیل گزینه‌های سیاستی کاهش مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر درکنترل دیابت نوع ۲ در ایران Which Nutrition Policy? A Simulation-Based Analysis of Policy Options for Reducing Sugar-Sweetened Beverage Consumption in the Control of Type 2 Diabetes in Iran تغذيه nutrition خلاصه سیاستی Brief Policy زمینه و هدف: بیماری‌های غیرواگیر با مسئولیت ۷۱ درصد از کل مرگ‌ومیرهای جهانی، یکی از اصلی‌ترین چالش‌های نظام‌های سلامت به شمار می‌روند. مصرف نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند افزوده (Sugar Sweetened Beverages - SSBs)  به عنوان یک عامل خطر تغذیه‌ای قابل اصلاح، سالانه موجب بیش از ۱۸۴ هزار مرگ در سطح جهان می‌شود. در ایران، ۱۱۲۴ مرگ سالانه به مصرف این نوشیدنی‌ها منتسب است و شیوع دیابت نوع ۲ در جمعیت بزرگسال به 9/8 درصد رسیده است. هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی اثربخشی مداخلات سیاستی رایج در کنترل مصرف SSBs و تخمین مرگ‌های قابل پیشگیری از طریق رویکرد شبیه‌سازی بود. روش‌شناسی: این مطالعه با بهره‌گیری از رویکرد مدل‌سازی و شبیه‌سازی سیاست، اثربخشی چهار مداخله اصلی شامل جایگزینی SSBs با آب آشامیدنی سالم، الزام به کاهش ۳۰ درصدی قند محصولات، اعمال مالیات ۱۰ درصدی، و ترکیب مالیات با یارانه آب آشامیدنی را مقایسه و ارزیابی کرد. داده‌های مداخلات با استفاده از نظرسنجی خبرگان اولویت‌بندی شد. یافته‌ها: نتایج شبیه‌سازی نشان داد که سیاست جایگزینی SSBs با آب آشامیدنی سالم با پیشگیری از ۲۰۱۵ مورد مرگ، مؤثرترین مداخله در افق ۲۰ ساله است؛ این رقم ۲۶ درصد بیشتر از مالیات ۱۰ درصدی (۱۵۹۹ مورد) و ۱۲ درصد بیشتر از اصلاح ترکیب محصولات به تنهایی (۱۷۸۹ مورد) است. همچنین، ترکیب مالیات با سیاست اصلاح ترکیب محصولات موجب پیشگیری از ۱۸۷۲ مورد مرگ می‌شود. اولویت‌بندی خبرگان، سیاست اصلاح ترکیب محصولات صنعتی را در رتبه نخست قرار داد. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مطالعه مؤید آن است که ترکیب هوشمندانه مداخلات محیطی، صنعتی و اقتصادی—به ویژه جایگزینی SSBs با آب آشامیدنی سالم در مدارس و فضاهای عمومی—می‌تواند بیشترین بار مرگ‌ومیر قابل پیشگیری را در ایران کاهش دهد. با این حال، تصمیم‌گیری نهایی مستلزم انجام مطالعه جامع هزینه‌اثربخشی با مشارکت نهادهای اقتصادی و برنامه‌ریزی کشور است.   Background and Objectives: Non-communicable diseases (NCDs) account for 71% of all global deaths and represent one of the most pressing challenges facing health systems worldwide. The consumption of sugar-sweetened beverages (SSBs) constitutes a modifiable dietary risk factor responsible for more than 184,000 deaths annually across the globe. In Iran, 1,124 deaths per year are attributable to SSB consumption, and the prevalence of type 2 diabetes among the adult population has reached 8.9%. The present study aimed to evaluate the effectiveness of common policy interventions for controlling SSB consumption and to estimate preventable mortality through a simulation-based approach. Methods: Employing a policy modeling and simulation framework, this study compared and assessed the effectiveness of four principal interventions: replacement of SSBs with safe drinking water, mandatory 30% sugar reduction in beverage products, a 10% excise tax on SSBs, and a combined tax-and-drinking-water-subsidy policy. Intervention priorities were determined through a structured expert elicitation process. Results: Simulation findings indicated that the SSB-to-safe-water substitution policy was the most effective intervention, preventing 2,015 deaths over the 20-year projection period—26% more than the 10% excise tax alone (1,599 deaths prevented) and 12% more than the product reformulation policy in isolation (1,789 deaths prevented). The combined tax-and-reformulation strategy was associated with 1,872 preventable deaths. Expert prioritization, however, ranked mandatory product reformulation as the foremost policy option. Conclusion: The findings of this study suggest that a strategically integrated combination of environmental, industrial, and fiscal interventions—particularly the substitution of SSBs with safe drinking water in schools and public settings—holds the greatest potential for reducing preventable mortality in Iran. Nonetheless, final policy decisions should be preceded by a comprehensive cost-effectiveness analysis conducted in collaboration with the country's economic and budgetary authorities.   نوشیدنی‌های شیرین‌شده با قند افزوده, دیابت نوع ۲, بیماری‌های غیرواگیر, مداخلات سیاستی, شبیه‌سازی, ایران Sugar-sweetened beverages, Type 2 diabetes, Non-communicable diseases, Policy interventions, Simulation modeling, Iran 151 156 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2335-1&slc_lang=other&sid=1 S Pourmoradian سمیرا پورمرادیان 11500319475328460029478 11500319475328460029478 Yes مرکز تحقیقات تغذیه، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی،دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران N Kalantari ناصر کلانتری 11500319475328460029479 11500319475328460029479 No مرکز تحقیقات تغذیه، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی،دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران H Eini-Zinab حسن عینی زیناب 11500319475328460029480 11500319475328460029480 No مرکز تحقیقات تغذیه، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی،دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران A Milani-Bonab علی میلانی بناب 11500319475328460029481 11500319475328460029481 No مرکز تحقیقات تغذیه، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی،دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران A Haghighian-Roudsari آرزو حقیقیان رودسری 11500319475328460029482 11500319475328460029482 No مرکز تحقیقات تغذیه، گروه تغذیه جامعه، دانشکده تغذیه و علوم غذایی،دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران E Faramarzi الناز فرامرزی 11500319475328460029483 11500319475328460029483 No مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد ، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران.