fa ارتقای دسترسی مؤثر به خدمات تغذیه در مراکز خدمات جامع سلامت ایران: شکاف‌های اجرایی و گزینه‌های سیاستی تغذيه nutrition خلاصه سیاستی Brief Policy <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">سابقه و هدف:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">خدمات تغذیه در نظام مراقبت‌های اولیه سلامت ایران طی یک دهه گذشته گسترش چشمگیری داشته است، با این حال، افزایش بار بیماری‌های غیرواگیر و تداوم مشکلات تغذیه‌ای نشان می‌دهد که صرف استقرار این خدمات برای اثرگذاری بر سلامت جامعه کافی نیست. مسئله اصلی، تبدیل ظرفیت موجود در مراکز خدمات جامع سلامت به دسترسی مؤثر، مستمر، باکیفیت و مورد اعتماد مردم است. این خلاصه سیاستی با هدف شناسایی شکاف‌های کلیدی در دسترسی به</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">خدمات و ارائه گزینه‌های سیاستی قابل اجرا تدوین شد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">مواد و روش</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">‌</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">ها:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این خلاصه سیاستی بر پایه مرور اسناد، برنامه‌های ملی تغذیه و تجارب بین‌المللی، و تحلیل محتوای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با سیاست‌گذاران، مدیران، ارائه‌دهندگان و گیرندگان خدمت‌ تدوین شد. داده‌ها با تمرکز بر شناسایی شکاف‌های دسترسی به خدمات تغذیه و راهکارهای اجرایی، در</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> 3</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سطح سیاست‌گذاری، ارائه خدمت و دریافت خدمت تحلیل و جمع‌بندی شدند.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">یافته</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">‌</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">ها</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">‌</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مهم‌ترین شکاف‌ها شامل کمبود و توزیع نامتوازن نیروی انسانی، ضعف نظام ارجاع و پیگیری، ناکافی بودن شاخص‌های پایش عملکرد در سامانه سیب، محدودیت تجهیزات و فضای مناسب مشاوره، آگاهی ناکافی مردم از خدمات، کاهش اعتماد عمومی، موانع اقتصادی برای اجرای توصیه‌های تغذیه‌ای و نابرابری در دسترسی گروهها و مناطق مختلف بود. بر این اساس، چهار گزینه سیاستی شامل بازطراحی نظام ارجاع و پایش، تقویت و تثبیت نیروی انسانی، ارتقای کیفیت و مقبولیت خدمات و تقویت عدالت دسترسی و امکان عمل به توصیه‌های تغذیه‌ای پیشنهاد شد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">نتیجه گیری:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تحقق ظرفیت خدمات تغذیه در مراکز خدمات جامع سلامت، مستلزم اجرای گزینه‌های سیاستی پیشنهادی در یافته‌های این پژوهش است. سرمایه‌گذاری در خدمات تغذیه در سطح مراقبت‌های اولیه می‌تواند مداخله‌ای پیشگیرانه و مقرون‌به‌صرفه برای کاهش هزینه‌های درمان و ارتقای عدالت در سلامت باشد.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Background and Objectives:</b> Nutrition services have been integrated into Iran&rsquo;s primary health care system over the past decade; however, the increasing burden of noncommunicable diseases and the persistence of nutritional problems indicate that simply establishing these services has not necessarily translated into effective, continuous, high- quality and trusted access to nutrition services by the population. This policy brief aimed to identify key access gaps in nutrition services at comprehensive health service centers and propose feasible policy options to improve their effective use.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methods: </b>This policy brief was developed through a review of documents, national nutrition programs, and international experiences, complemented by content analysis of semi-structured interviews with policymakers, managers, nutrition experts, and service users. The evidence was synthesized across three levels: policymaking, service delivery, and service use.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:normal"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Results</b><b>: </b>Key gaps included insufficient and unevenly distributed nutrition workforce, weak referral and follow-up systems, inadequate performance monitoring, limited counselling facilities and equipment, low public awareness and trust, economic barriers to implementing nutrition advice, and inequities across population groups and geographic areas. Four policy options were proposed: redesigning referral and monitoring systems, strengthening the nutrition workforce, improving service quality and acceptability, and promoting equitable access and feasibility of following nutrition recommendations.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Conclusion: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Realizing the full potential of nutrition services in Iran&rsquo;s comprehensive health service centers requires implementation of the policy options suggested in the findings of this policy brief. Investment in nutrition services at the primary health care level can be a preventive and cost-effective intervention to reduce treatment costs and promote health equity.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; دسترسی مؤثر, خدمات تغذیه, مراقبت‌های اولیه سلامت, مراکز خدمات جامع سلامت, سیاست‌گذاری سلامت, ایران Effective access, Nutrition services, Primary health care, Comprehensive health service centers, Health policy, Iran. 123 128 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2964-2&slc_lang=fa&sid=1 F Shafiei فاطمه شفیعی fateme.shafie@gmail.com 11500319475328460030362 11500319475328460030362 No دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران E Mohamadi عفت محمدی e-mohamadi@sina.tums.ac.ir 11500319475328460030363 11500319475328460030363 No مرکز تحقیقات عدالت در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران A Haghighian-Roudsari آرزو حقیقیان رودسری ahaghighian@yahoo.com 11500319475328460030364 11500319475328460030364 Yes F Zayeri فرید زایری fzayeri@gmail.com 11500319475328460030365 11500319475328460030365 No