:: دوره 20، شماره 5 - ( ویژه نامه زمستان: خلاصه سیاستی 1404 ) ::
جلد 20 شماره 5 صفحات 194-187 برگشت به فهرست نسخه ها
آرد و نان کامل: ضرورت شفاف‌سازی استانداردهای ملی بر پایه تعاریف معتبر بین‌المللی
محمد احمدی ، اعظم دوست محمدیان*
دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ، doost_mohammadi@yahoo.com
چکیده:   (324 مشاهده)
زمینه و هدف: آرد و نان کامل از اجزای مهم الگوی غذایی سالم محسوب می‌شوند و توسعه مصرف آنها یکی از راهبردهای مؤثر در پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر است. با این حال، وجود تعاریف و معیارهای متفاوت در خصوص آرد کامل می‌تواند بر سیاست‌گذاری، نظارت و برچسب‌گذاری محصولات تأثیرگذار باشد. این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه تعاریف و الزامات مرتبط با آرد و نان کامل در منابع علمی، مقرراتی و اسناد ملی انجام شد.
روش کار: تعاریف ارائه‌شده توسط انجمن شیمی غلات آمریکا (AACC International)، سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا (FDA)، کنسرسیوم HEALTHGRAIN، کدکس آلمنتاریوس (Codex Alimentarius)، سازمان استانداردهای غذایی استرالیا و نیوزیلند (FSANZ) و اسناد ملی ایران به‌صورت تطبیقی مرور و تحلیل شدند.
یافته ها: تمامی مراجع بررسی‌شده بر حفظ سه جزء اصلی دانه گندم شامل آندوسپرم، سبوس و جوانه در نسبت‌های طبیعی موجود در دانه کامل تأکید دارند. تنها HEALTHGRAIN حدود مشخصی برای افت مجاز فرآوری (کمتر از ۲ درصد کل دانه یا ۱۰ درصد سبوس) ارائه کرده است. در مقابل، در زمینه بازترکیب اجزای دانه، حدود مجاز افت فرآوری و معیارهای عملیاتی درجه استخراج، اجماع و شفافیت کافی میان استانداردهای بین‌المللی و اسناد ملی مشاهده نشد.
نتیجه گیری: حفظ نسبت طبیعی اجزای دانه، هسته اصلی تعریف آرد کامل در منابع معتبر بین‌المللی و ملی است. تعیین حدود مجاز افت فرآوری، وضعیت بازترکیب اجزا و شاخص‌های اجرایی درجه استخراج در اسناد ملی می‌تواند به ارتقای شفافیت مقرراتی، تسهیل نظارت و اجرای مؤثر برنامه‌های توسعه آرد و نان کامل کمک کند.  
واژه‌های کلیدی: آرد کامل، نان کامل، سبوس، جوانه، استانداردهای غذایی، سیاست‌گذاری تغذیه
متن کامل [PDF 1079 kb]   (100 دریافت)    
نوع مقاله: خلاصه سیاستی | موضوع مقاله: تغذيه
دریافت: 1405/3/11 | پذیرش: 1404/11/10 | انتشار: 1405/3/11
فهرست منابع
1. Committee AAoCCAM. Approved methods of the American association of cereal chemists: American Association of Cereal Chemists; 2000.
2. FDA Food and Drugs Administration (1996) 21 CFR 102.5-General Principles. https://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CFR-1996-title21- vol2/pdf/CFR-1996-title21-vol2-sec137-200.pdf. .
3. Van Der Kamp JW, Poutanen K, Seal CJ, Richardson DP. The HEALTHGRAIN definition of 'whole grain'. Food & nutrition research. 2014;58(1):22100. [DOI:10.3402/fnr.v58.22100]
4. Codex Standard for the Labelling of Prepackaged Foods. CODEX STAN 1-1985. Adopted 1985, Revised 2018. Section 5.1, Joint FAO/WHO Food Standards Programme, CODEX ALIMENTARIUS COMMISSION, Rome, Italy. Available online: fao.org/fao-who-codexalimentarius/sh-proxy/es/?lnk=1&url=https%253A%252F%252Fworkspace.fao.org%252Fsites%252Fcodex%252FStandards%252FCXS%2B1-1985%252FCXS_001e.pdf (accessed on 30 May 2026).
5. Alimentarius C. Codex standard. Rome, Food Agriculture Organization. 2011:33-198.
6. FSANZ. Australia New Zealand Food Standards Code. Standard 2.1.1.-Cereals and Cereal Products; Food Standards Australia New Zealand: Canberra, Australia. Available online: https://www.legislation.gov.au/Details/F2015L00420 (accessed on 30 May 2026).
7. Ministry of Health and Medical Education of the Islamic Republic of Iran. Executive Guidelines for the Production and Supply of Whole Wheat Flour and Whole Wheat Bread. Tehran: Ministry of Health.
8. National Documents and Guidelines Related to Whole Wheat Flour and Whole Wheat Bread, Deputy for Health and Office of Community Nutrition Improvement, Ministry of Health of the Islamic Republic of Iran.
9. Iran National Standards Organization. National Standards Related to Wheat Flour, Bread, and Physicochemical Properties of Cereal Products. Tehran: Iran National Standards Organization.



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 20، شماره 5 - ( ویژه نامه زمستان: خلاصه سیاستی 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها