fa تولید اسید سیتریک از کاه گندم و باگاس خام نیشکر با استفاده از قارچ آسپرژیلوس نایجر به روش تخمیر در بستر جامد صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research سابقه و هدف: اسید سیتریک یکی از پرمصرف‌ترین فرآورده‌های تخمیری است و کوشش‌های زیادی برای کاهش هزینه تولید آن به عمل آمده است. هدف این تحقیق مقایسه‌ تولید اسید سیتریک از کاه گندم و باگاس نیشکر به عنوان سوبسترای ارزان قیمت، با آسپرژیلوس نایجر در تخمیر حالت جامد می‌باشد. همچنین فاکتورهای مؤثر بر تولید مانند pH، رطوبت اولیه سوبسترا، غلظت اولیه قند، میزان تلقیح، سن اسپور، درصد متانول و منبع نیتروژن، دما، زمان تخمیر، نوع حلال و زمان اعمال بخار بررسی شدند. مواد و روشها: آسپرژیلوس نایجر PTCC 5010، در اسلنت‌های PDA به مدت 5 روز در دمای C°30 گرمخانه‌گذاری و از آن سوسپانسیون اسپوردار تهیه شد. سپس سوبسترای خشک توزین و pH، رطوبت، قند و نیتروژن آن تنظیم شد. پس از اتوکلاو سوبسترا، تلقیح و گرمخانه‌گذاری انجام شد. محیط کشت با آب مقطر یا استون فروشویی شد و جداسازی فاز مایع و جامد به کمک صافی و سانتریفوژ انجام گرفت. یافتهها: بیشترین تولید اسید سیتریک 47 و 5/94 گرم به ازای کیلوگرم کاه و باگاس نیشکر خشک به دست آمد. راندمان تولید بر مبنای مقدار قند قابل تخمیر کاه گندم و باگاس نیشکر به ترتیب برابر با 93 و 97 درصد تعیین شد. بیشترین میزان بهره‌دهی از کاه و باگاس به ترتیب به 21/11 و 22/22 گرم بر کیلوگرم در روز رسید. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد کاه گندم و باگاس نیشکر سوبستراهای مؤثر و اقتصادی در تولید اسید سیتریک هستند. پس از فروشویی اسید سیتریک و پاکسازیِ محیط کشت تخمیر می توان به عنوان خوراک دام استفاده کرد. واژگان کلیدی: تولید اسید سیتریک، تخمیر حالت جامد، باگاس نیشکر، کاه گندم، آسپرژیلوس نایجر Background and Objectives: Citric acid is a widely-used fermented product and several methods for decreasing its production cost have been developed. This study compared citric acid production from wheat straw and sugarcane baggase as inexpensive sources using A. niger and solid state fermentation. Process variables that influence production, such as pH and moisture of substrate, initial sugar concentration, inoculum size, age of spore, methanol concentration, nitrogen source, temperature, fermentation time, type of solvent, and steaming time were evaluated. Materials and Methods: A. niger ATCC 9142 was incubated at 30°C for 5 d on potato dextrose agar slants and the suspended spores were collected. The dried substrates were weighed and the pH and moisture recorded. Sugar and nitrogen content were adjusted accordingly. After autoclaving the substrate, inoculation and incubation were done. The medium was leached using distilled water or acetone, then separation was done by filtration and centrifuging. Results: The maximum citric acid products were 47 g per kg for wheat straw and 94.5 g per kg (dry) for sugar cane bagasse. The citric acid yield based on the consumed fermentable sugar of wheat straw was 93% and of sugar cane bagasse was 97%. The maximum productivity for wheat straw was 11.21 g/kg day and for sugar cane bagasse was 22.22 g/kg day. Conclusion: The results suggest that wheat straw and sugarcane baggase are effective and inexpensive substrates for production of citric acid. In addition, the fermented medium can be used as an animal feed component after leaching of the citric acid and decontamination. Keywords: Citric acid production, Solid state fermentation, Sugar cane bagasse, Wheat straw, A. niger تولید اسید سیتریک، تخمیر حالت جامد، باگاس نیشکر، کاه گندم، آسپرژیلوس نایجر Citric acid production, Solid state fermentation, Sugar cane bagasse, Wheat straw, A. niger 155 163 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-472&slc_lang=fa&sid=1 A Zoghi آلاله ذوقی 1150031947532846007434 1150031947532846007434 No K Khosravi-Darani کیانوش خسروی داران 1150031947532846007435 1150031947532846007435 Yes S Sohrabvandi سارا سهراب وندی 1150031947532846007436 1150031947532846007436 No