fa مطالعۀ اثربخشی مصرف روزانۀ دوغ غنی شده با ویتامین D به تنهایی و توأم ویتامین D و کلسیم بر غلظت‌های سرمی آپوپروتئین A1، B و لیپوپروتئین a در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: بیماری‌های قلبی عروقی (CVD) علت اصلی مرگ در بیماران مبتلا به دیابت هستند. مطالعات مشاهده‌ای، ارتباط بین وضعیت نامطلوب ویتامین D و اختلال قندخون، اختلال چربی‌های خون و CVD را نشان داده‌اند. مطالعه حاضر به منظور بررسی ارتباط مصرف دوغ غنی شده با ویتامین D یا توأم ویتامین D و کلسیم بر غلظت های آپوپروتئین‌های سرم و لیپوپروتئین a انجام شد. مواد و روشها: نود بیمار مبتلا به دیابت نوع 2، 60-30 ساله از هر دو جنس، به صورت تصادفی به 3 گروه تقسیم شدند: 1) دوغ ساده (حاوی150 میلی‌گرم کلسیم بدون ویتامین D در هر 250 میلی لیتر)، 2) دوغ غنی شده با ویتامین D (دارای150 میلی‌گرم کلسیم و IU 500 ویتامین D در هر 250 میلی لیتر)، 3) گروه دوغ غنی شده با ویتامین D و کلسیم (حاوی 250 میلی‌گرم کلسیم و IU 500 ویتامین D در هر 250 میلی لیتر). به بیماران آموزش داده شد روزانه 2 بطری 250 میلی لیتری دوغ را به مدت 12 هفته مصرف کنند. ارزیابی‌های تن سنجی، رژیمی و بیوشیمیایی، از جمله Apo A1 ، Apo B و Lp(a) در ابتدا و انتهای دوره انجام شد. یافتهها: بهبود وضعیت ویتامین D در گروه‌‌های 2 و 3 در مقایسه با گروه 1 با افزایش معنی‌دار غلظت Apo A1 (میانگین تغییرات به ترتیب 38/0±22/0، 27/0 ± 20/0 و 35/0±01/0 میلی‌گرم در لیتر، 047/0=p) و کاهش معنی‌دار غلظت Lp(a) (میانگین تغییرات به ترتیب 30/0±08/0- ، 31/0±08/0- و 25/0± 14/0 میکرومول در لیتر، 011/0=p) همراه بود. تفاوت معنی‌داری بین گروه‌‌های 2 و 3 مشاهده نشد. غلظت Apo B سرم نیز تغییر معنی‌داری را نشان نداد. نتیجه گیری: بهبود وضعیت ویتامین D در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 و به دنبال آن بهبود غلظت‌های Apo A1 و Lp(a) ممکن است در پیشگیری از عوارض طولانی مدت دیابت به ویژه CVD تأثیر داشته باشد. واژگان کلیدی: ویتامین D، دیابت نوع 2، آپوپروتئین‌ها، لیپوپروتئین (a)، دوغ Background and objective: Cardiovascular disease (CVD) is a major long-term complication and cause of death in patients with type 2 diabetes (T2D). The link between low vitamin D with poor glycemic control, atherogenic lipid profile, and CVD has been documented in some observational studies. Possible links between circulating 25-hydroxycholecalciferol and apoproteins (Apo A1 and B) and atherogenic lipoprotein (a) (Lp(a)) have not been studied to date. Materials and methods: Ninety subjects with T2D aged 30–60 yr of both sexes were randomly assigned to one of the 3 experimental groups. Each group consumed 2 bottles per of (1) plain doogh (150 mg calcium and no detectable vitamin D per 250 ml) (2) vitamin D-fortified doogh (150 mg calcium and 500 IU vitamin D per 250 ml) or (3) calcium and vitamin D-fortified doogh (250 mg calcium and 500 IU vitamin D per 250 ml) for 12 wk. Anthropometric, dietary, and laboratory assessments, including Apo A1, Apo B, and Lp(a), were recorded. Results: The increase in vitamin D in groups 2 and 3 groups over group 1 resulted in a significant increase in Apo A1 (mean changes 0.22 ± 0.38, 0.20 ± 0.27, 0.01 ± 0.35 g/l, respectively, p = 0.047) and a significant decrease in serum Lp(a) (mean changes -0.08 ± 0.30, -0.08 ± 0.31, and 0.14 ± 0.25 μmol/l, respectively, p = 0.011). There was no significant difference between groups 2 and 3. Serum Apo B did not change significantly in any group. Conclusion: Significant amelioration of serum Apo A1 and Lp(a) following improvement of vitamin D levels in T2D subjects may prevent long-term diabetic complications, notably CVD. Keywords: Vitamin D, Diabetes type 2, Apoproteins, Lipoprotein (a) ویتامین D، دیابت نوع 2، آپوپروتئین‌ها، لیپوپروتئین (a)، دوغ Vitamin D, Diabetes type 2, Apoproteins, Lipoprotein (a) 165 170 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-473&slc_lang=fa&sid=1 TR Neyestani تیرنگ نیستانی 1150031947532846007437 1150031947532846007437 Yes B Nikooyeh بهاره نیکویه 1150031947532846007438 1150031947532846007438 No S Heravifard سودابه هروی فرد 1150031947532846007439 1150031947532846007439 No H Alavi-Majd حمید علوی مجد 1150031947532846007440 1150031947532846007440 No A Hoshiar-rad آناهیتا هوشیار راد 1150031947532846007441 1150031947532846007441 No M Zahedi-Rad ملیحه زاهدی راد 1150031947532846007442 1150031947532846007442 No N Shariatzadeh نسترن شریعت زاده 1150031947532846007443 1150031947532846007443 No A Kalayi علی کلایی 1150031947532846007444 1150031947532846007444 No