fa میزان شیوع اکراتوکسین A در برنج فروشگاه‌های زنجیره ای شهر تهران در سال 1386 صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research سابقه و هدف: آلودگی برخی محصولات کشاورزی به مایکوتوکسین‌ها سلامت انسان و حیوان را با نگرانی جدی روبه‌رو کرده است. برنج، قوت غالب و یکی از منابع اصلی کربوهیدرات رژیم غذایی مردم ایران است. گزارش‌هایی مبنی بر آلودگی برنج به مایکوتوکسین‌هایی مانند آفلاتوکسین‌های 1B، 2B، سیترینین، داکسی نیوالنول، فومونیسین 1B و 2B، فوزارنون X، نیوالنول، اکراتوکسینA، استریگماتوسیستین و زیرالنون وجود دارد. این تحقیق از نظر وجود سم اکراتوکسین A (OTA) روی 100 نمونه برنج انجام شد که به طور تصادفی از تعدادی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای شهر تهران در سال1386جمع‌آوری شد. مواد و روش‌ها: پس از استخراج OTA از نمونه‌های برنج با حلال استونیتریل-آب، مرحله تخلیص سم بر پایه ستون ایمونوافینیتی (Immunoaffinity Column) انجام گرفت. شناسایی و تعیین میزان انواع سموم با استفاده از دستگاه HPLC و آشکارساز فلورسانس انجام شد. حدود قابل تشخیص و تعیین مقدار روش به ترتیب 03/0 و 1/0 میکروگرم به ازای هر کیلوگرم بود. یافته‌ها‌: میزان شیوع OTA شناسایی شده در کلیه نمونه‌های برنج داخلی و وارداتی ≥LOD)) 69 %‎ بود. SD± میانگین و دامنه تغییرات OTA در کلیه نمونه‌های برنج داخلی و وارداتی به ترتیب به استثنای 3 نمونه، 72/5±37/1 و 79/46– 15/0 میکروگرم به ازای هر کیلوگرم به دست آمد. میزان اکراتوکسین A در اکثر نمونه ها کمتر از حد مجاز تعیین شده توسط مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بود. نتیجه گیری: با توجه به یافت شدن OTA در برخی از نمونه‌های برنج در مقادیر بالاتر از حد مجاز و از طرفی مصرف همزمان سایر مواد غذایی آلوده به این مایکوتوکسین، ممکن است دریافت این سم در حدود بالاتر از میزان مصرف روزانه قابل تحمل مشروط Provisional Tolerable Daily Intake)) باشد که توسط کمیته مشترک تخصصی افزودنی مواد غذایی FAO/WHO تعیین شده است. به منظور کنترل آلودگی اقدامات پیشگیرانه از تولید سموم قارچی در مراحل قبل و بعد از برداشت (GAP, GHP, GSP, GMP, HACCP) به اشتراک گذاردن تجارب و اقدامات گروهی بخش‌های مرتبط تا حد زیاد الزامی است. Background and objectives: Mycotoxin contamination of agriculture commodities is a serious concern as regards human and animal health. Rice is a staple food and one of the major carbohydrate sources in the diet of Iranian people. There are reports on the contamination of rice with mycotoxins such as aflatoxins, citrinin, deoxynivalenol, fumonisins B1 and B2 , fusarenon-X, nivalenol, ochratoxin A, sterigmatocystin, and zearalenone. In the present study, 100 samples of rice sold in several branches of three of the main chain stores in Tehran, Iran were collected and analyzed for ochratoxin A (OTA). Materials and methods: Ochratoxin A was extracted from the samples with acetonitrile-water solvent and purified using the immunoaffinity column. HPLC with fluorescence detector was used to identify and measure the OTA, the detection and quantification limits were being 0.03 and 0.1 µg kg-1 respectively. Results: The OTA content in all the 100 imported and domestic rice samples was 69%. The mean and range of OTA were 1.37±5.72 and 0.15- 46.79 µg kg-1, respectively. In the most samples OTA contamination were lower than the permitted thresholds in cereals according to the Institute of Standards and Industrial Research of Iran (ISIRI) standards. Conclusion: Considering the high contents of OTA in some of the rice samples on the one hand, and the high consumption of other foods contaminated with OTA on the other hand, the total intake of this toxic substance may exceed its Provisional Tolerable Daily Intake as determined by the Joint FAO/WHO Expert Committee on Food Additives. In order to control mycotoxin contaminations, taking pre- and post-harvest preventive measures (GAP, GHP, GSP, GMP and HACCP), as well as sharing experiences and collective effort of all the parties involved, are highly essential. اکراتوکسین A، برنج ، شیوع ، تهران Ochratoxin A, Occurrence, Rice, Tehran 53 59 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-110&slc_lang=fa&sid=1 Hadian زهرا هادیان 115003194753284600926 115003194753284600926 Yes Yazdanpanah حسن یزدان پناه 115003194753284600927 115003194753284600927 No Azizi محمدحسین عزیزی 115003194753284600928 115003194753284600928 No Seyedahmaian فریبا سیداحمدیان 115003194753284600929 115003194753284600929 No Kooshki محمدرضا کوشکی 115003194753284600930 115003194753284600930 No Hosseini سید محمد حسینی پنجکی 115003194753284600931 115003194753284600931 No Mortezaee غلامرضا مرتضایی 115003194753284600932 115003194753284600932 No Shojaee فریبرز شجاعی علی آبادی 115003194753284600933 115003194753284600933 No khoshgozaran صادق خوشگذران 115003194753284600934 115003194753284600934 No