fa تأثیر منطقه جغرافیایی سکونت در تنوع غذایی خانوارهای شهری ایران تغذيه nutrition پژوهشي Research <span style="font-family:b titr;">سابقه و هدف:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عادات غذایی و رفتار تغذیه‌ای مردم در حقیقت شکل دهنده فرهنگ غذایی هر جامعه می باشد. هدف از مطالعه حاضر بررسی عوامل مؤثر بر تنوع غذایی در خانوارهای شهری ایران است.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:b titr;">مواد و روش</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b titr;">ها:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مطالعه به صورت مقطعی و تحلیلی </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">بر روی 18627 خانوار انجام گرفت. </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">داده‌ها از نشریه درآمد و هزینه خانوار شهری 1395 مرکز آمار ایران جمع‌آوری شد. در این تحقیق، برای اندازه‌گیری تنوع غذایی از نمایه بری استفاده شد. نمایه مزبور بین یک تا صفر بوده و مقدار بیشتر نشانگر تنوع غذایی بیشتر است. متغیرهای الگو مورد مطالعه، شامل متغیرهای فردی (سن، تحصیلات، جنس)؛ اجتماعی (سواد، منطقه جغرافیایی، نرخ مشارکت)؛ اقتصادی (درآمد، هزینه) می&shy;باشند.</span></span><br> <span style="font-family:b titr;">یافته</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b titr;">ها</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b titr;">:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">افزایش یک فرد با سواد </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در خانوار</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> درصدک‌های 10، 25، 50، 75 و 90 موجب افزایش تنوع غذایی بترتیب 0013/0، 0003/0، 0001/0، 0008/0 و 0007/0 در نمایه تنوع غذایی می&shy;شود (</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">01/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">. مخارج سرانه غذایی در همه صدک‌ها رابطه مثبت با تنوع غذایی دارد. در صدک میانه (50%</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:symbol;"><span style="font-size:9.0pt;">t=</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">) افزایش 1000 ریال به سرانه مخارج غذایی، تنوع غذایی خانوار را 5/2 درصد افزایش می&shy;دهد (</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">01/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P<</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">)</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">. خانوارهای ساکن مناطق جنوبی و مرکزی</span></span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">کشور به ترتیب بیشترین و کمترین تنوع را در رژیم غذایی خود دارند.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:b titr;">نتیجه گیری:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">رفتار تنوع غذایی در خانوارهای ایرانی بیش از همه وابسته به منطقه سکونت آنها می‌باشد. رشد درآمد خانوار در صدک‌های پایین موجب افزایش تنوع غذایی می&shy;گردد. لذا رشد اقتصادی منجر به تنوع غذایی و پیشگیری از بیماری&shy;های غیرواگیر خواهد شد.</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span> <strong>Background and Objectives:</strong> Dietary habits and nutritional behaviors of people are the food culture of every society. The aim of this study was to investigate factors, which affected food diversity in urban households of Iran.<br> &nbsp;<strong>Materials & Methods:</strong> The study was carried out in a cross-sectional and analytical form on 18,627 households. Data were extracted from the Bulletin of Urban Household Expenditure and Income in 2016 published by Iran Statistical Center. Berry Index was used to measure food diversity. The index included scores of zero to one and a greater score indicated a greater food diversification. The study model variables included personal (age, education, gender), social (literacy, geographical region, participation rate) and economic (income, cost) variables.<br> <strong>Results:</strong> Increase of every literature person in household percentiles of 10, 25, 50, 75 and 90 increased food diversity by 0.0001, 0.0003, 0.0001, 0.0008 and 0.0007, respectively (<em>p</em> < 0.01). The household per capita expenditure in all percentiles included a significant positive relationship with the food diversity. In median (t = 50%), a 1000-Rial increase in per capita food expenditure resulted in a 2.5-unit growth in food diversity (<em>p</em> < 0.01). Households who lived in south and desert regions included the highest (0.86) and the lowest (0.84) diversities in food regimes, respectively.<br> <strong>Conclusion:</strong> Food diversity behaviors in Iranian households mostly depend on their residence. Growth of household income in lower percentiles increases food diversification. Therefore, economic growth can lead to diversification of foods and hence prevention of non-communicable diseases.<span dir="RTL"></span> تنوع غذایی, نمایه بری, خانوارهای شهری, مناطق جغرافیایی, ایران Food diversity, Berry Index, Urban households, Geographical region, Iran 9 18 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3218-1&slc_lang=fa&sid=1 M Mojaverian مجتبی مجاوریان mmojaverian@yahoo.com 11500319475328460018985 11500319475328460018985 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی MT Gilak hakimabadi محمد تقی گیلک حکیم آبادی mtgilak@gmail.com 11500319475328460018986 11500319475328460018986 No University of Mazanderan دانشگاه مازندران P Sajadi پروین سجادی Psajadi@yahoo.com 11500319475328460018987 11500319475328460018987 Yes Babol University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی بابل A Karimi ایوب کریمی Ayob karimi_3737@yahoo.com 11500319475328460018988 11500319475328460018988 No کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه محدث نوری، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه محدث نوری، ایران پرستو مجاوریان mparastooooo@yahoo.com 11500319475328460018989 11500319475328460018989 No کارشناس ارشد صنایع غذایی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری مازندران، ایران