fa ارزیابی تأثیر مصرف روزانه دوغ غنی شده با ویتامین D و توأم ویتامین D و کلسیم بر غلظت‌های سرمی فراورده‌های نهایی گلیکاسیون و لیپوپروتئین کم‌چگال اکسیده در مبتلایان به دیابت نوع 2: کارآزمایی بالینی شاهددار تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: افزایش غلظت فراورده‌های نهایی گلیکاسیون (AGEs) و استرس اکسیداتیو نقش مهمی در عوارض دیررس دیابت دارد. به تازگی، اثرات سودمند بهبود وضعیت ویتامین D بر وضعیت گلیسمی مبتلایان به دیابت نوع2 نشان داده شده است. هدف این مطالعه، ارزیابی تأثیر مصرف دوغ غنی شده با ویتامین D و توأم ویتامین D و کلسیم بر سطوح سرمی AGEs و ox-LDL در بیماران دیابت نوع 2 بود. مواد و روشها: 60 بیمار دیابتی در محدوده سنی 30 تا 60 سال به طور تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: 1. دوغ ساده (150 میلی‌گرم کلسیم بدون ویتامین D در 250 میلی‌لیتر)، 2. دوغ غنی شده با ویتامین D (IU 500 ویتامین D و 150 میلی‌گرم کلسیم)، 3. دوغ غنی شده با ویتامین D و کلسیم (IU 500 ویتامین D و 250 میلی‌گرم کلسیم). بیماران 12 هفته روزانه 2 بطری دوغ مصرف کردند. ارزیابی‌های رژیمی، تن‌سنجی و آزمایشگاهی در آغاز و پایان مداخله انجام شد. یافتهها: میانگین غلظت سرمی 25(OH)D در گروه دوم از nmol/L1/30±6/40 به nmol/L 6/32±8/76 (001/0>p) و در گروه سوم از nmol/L7/38±1/45 به nmol/L 3/35±7/72 (001/0>p) افزایش یافت. گلوکز ناشتا (016/0p= و040/0p= )، انسولین (001/0>p و 009/0p= )، HbA1c ( به ترتیب 001/0p= و 003/0p= )، HOMA-IR (001/0>p و 002/0p= ) و سطوح سرمی AGEs (029/0p= و 001/0p= ) در گروه‌های دوم و سوم نسبت به گروه اول کاهش معنی‌داری داشت. تغییر معنی‌دار درون گروهی و بین گروهی در ox-LDL مشاهده نشد. نتیجه گیری: دریافت روزانه دوغ غنی شده با ویتامین D با یا بدون کلسیم موجب افزایش غلظت 25(OH)D ، بهبود شاخص‌های گلیسمی و کاهش AGEs در بیماران دیابتی شد، اما بر ox-LDL تأثیری نداشت. واژگان کلیدی: 25- هیدروکسی ویتامین D، فراورده‌های نهایی گلیکاسیون، LDL اکسیده، غنی‌سازی، دیابت نوع2 Background and Objective: High levels of advanced glycation end products (AGEs) and oxidative stress play a key role in development of complications in type 2 diabetes (T2D). It has been reported that glycemic optimizing affects vitamin D in patients with T2D. The purpose of this study was to compare the efficacy of daily consumption of vitamin D and vitamin D-calcium-fortified yogurt drink on serum levels of AGEs and ox-LDL in T2D patients. Materials and Methods: Sixty diabetic subjects aged 30-60 years were assigned randomly to one of the three groups: 1- plain yogurt drink 2-yogurt drink fortified with 500IU cholecalciferol per 250 mL bottle and 3- yogurt drink fortified with 500IU cholecalciferol and 250 mg calcium per 250 mL bottle. Participants were instructed to consume 2 bottles of the yogurt drink daily for 12 weeks. The anthropometric, dietary and laboratory assessments were done at baseline and at the end of intervention. Results: Mean serum 25-hydroxyvitamin D increased significantly from 40.6±30.1 to 76.8±32.6 nmol/L (p<0.001) in group 2 and from 45.1±38.7 to 72.7±35.3nmol/L in group 3. Fasting glucose (p‌‌‌=0.016 and p=0.040, respectively), insulin (p<0.001 and p=0.009, respectively), HbA1c (p=0.001 and p=0.003, respectively), HOMA-IR (p<0.001 and p=0.002, respectively) and serum level of AGEs (p=0.029 and p=0.001, respectively) decreased significantly. There was no significant within and between group changes in ox-LDL serum levels.‌ Conclusion: Our results showed that daily intake of 1000 IU vitamin D with or without calcium significantly increased serum levels of 25(OH) D, improved glycemic control and decreased serum levels of AGEs but had no effect on ox-LDL levels in diabetic patients. Keywords: 25(OH) D, Advanced glycation end products, Ox-LDL, Fortification, Type 2 diabetes 25- هیدروکسی ویتامین D، فراورده‌های نهایی گلیکاسیون، LDL اکسیده، غنی‌سازی، دیابت نوع2 25(OH) D, Advanced glycation end products, Ox-LDL, Fortification, Type 2 diabetes 1 9 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-264&slc_lang=fa&sid=1 N Tayebinejad نیما طیبی نژاد 1150031947532846003932 1150031947532846003932 No TR Neyestani تیرنگ نیستانی 1150031947532846003933 1150031947532846003933 Yes B Rashidkhani بهرام رشیدخانی 1150031947532846003934 1150031947532846003934 No B Nikooyeh بهاره نیکویه 1150031947532846003935 1150031947532846003935 No A Kalayi علی کلایی 1150031947532846003936 1150031947532846003936 No N Shariatzadeh نسترن شریعت زاده 1150031947532846003937 1150031947532846003937 No M Zahedirad ملیحه زاهدی راد 1150031947532846003938 1150031947532846003938 No