fa اثرات شیر و فراورده‏های لبنی در بروز انواع سرطان‌ها صنايع غذايي Food Science مروري Review سرطان یکی از علل عمده مرگ و ناتوانی در جهان می‌باشد. مشاهدات نشان می‌دهد که تقریباً 40-30% موارد سرطان از طریق اصلاح عوامل تغذیه‌ای و الگوی مصرف مواد غذایی قابل پیشگیری می‌باشد. شیر تنها ماده غذایی که حاوی تقریباً تمام مواد مغذی مورد نیاز بدن می‏‏باشد. در ارتباط با خطر بروز سرطان، مصرف فراورده‏های لبنی گاهی اثر مضر دارند. هدف از این مطالعه، مروری بر اثرات تحریک‌کننده مصرف لبنیات بر خطر بروز انواع سرطان‌ها و هم‌چنین بررسی نقش ترکیبات مختلف که بطور طبیعی و یا اگزوزژن مانند حشره‌کش‏ها، آنتی‌بیوتیک‏ها، آفلاتوکسین‏ها، افزودنی‏ها و ترکیبات حاصل از فرایند در شیر و فراورده‏های لبنی وجود دارند و در تحریک خطر بروز سرطان‌ها نقش دارند، می‏باشد. هرچند نتایج تعدادی از مطالعات نشان می‌دهند که برخی از ترکیبات طبیعی و بخصوص اگزوژن موجود در شیر و فراورده‏های لبنی در افزایش خطر ابتلا به برخی از انواع سرطان‌ها موثر هستند، اما سودمندی‏های اثبات شده فراورده‏های لبنی در سلامت اساساً برجسته‌تر از مضرات ثابت نگردیده آن‌ها می‏‏باشد. در حقیقت، قطعاً هیچ مدرکی دلیل بر این‌که مصرف لبنیات ممکن است سبب افزایش مرگ و میر شود تحت هیچ شرایطی، وجود ندارد. علی‌رغم گزارشات جزئی در مورد اثر لبنیات در بروز برخی از سرطان‌ها مانند پروستات، شواهد کافی و قانع کننده هزاران سال مصرف نشان می دهد که فراورده‌‏های لبنی تاثیر قطعی در سلامت و حفظ آن و بقا و طول عمر دارند. علاوه بر این، اثرات مضر احتمالی مصرف شیر و فراورده‏های لبنی در بروز سرطان بسته به میزان مصرف این فراورده‏ها دارد. انجن سرطان و USDA مصرف روزانه 3 سروینگ شیر و فراورد‏های لبنی را توصیه نموده‌اند. بطور کلی قابل قبول است که مصرف بالای شیر و فراورده‏های لبنی با استانداردهای بهداشتی پایین و با سطوح نسبتاً بالایی از آلاینده‏ها و مواد سمّی و یا مصرف آن‌ها توسط بیماران خاص که به برخی از ترکیبات شیر حساس هستند می‌تواند ریسک ظهور و یا پیشرفت سرطان را افزایش دهد. در نهایت، مصرف نرمال فراورد‏های لبنی با استانداردهای بهداشتی بالا به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متنوع و مغذی توصیه می‏شود. واژگان کلیدی: شیر، فراورده‏های لبنی، سرطان، فاکتور‌های تحریک‌کننده Cancer is a leading global cause of death and disability in the world. Observational evidence suggests that approximately 30–40% of cancer cases are potentially preventable via modification of nutritional factors and food consumption patterns Milk is considered to be the only foodstuff that contains approximately all different substances known to be essential for human nutrition. In terms of cancer risk, dairy foods have been reported occasionally as harmful. The indusive effects of milk and dairy products on risk of cancers and the role of indigenous and exogenesis ingredients have been discussed in this review article. Pubmed, Science direct, Springer and Google scholar databases were searched in order to achieve the desired articles. Cellular, animal as well as human studies that have been conducted from 1980 till 2012 were recruited in this investigation. However, the results of some previous studies indicated that some indigenous and specially exogenesis ingredients of milk and dairy products may affect in increasing risk of some types of cancer. But, the proven health benefits of dairy foods greatly outweigh the unproven harm. In fact, there is certainly no evidence that milk consumption might increase death from any condition. Despite the occasional reports about the probable causative effect of milk or milk product consumption on some types of cancer, such as prostate cancer, there are ample convincing evidences through thousands of years of consumption that shows their definite impact on health, health maintenance, survival and longevity. Moreover, the probable harmful effect of milk and dairy product consumption related to cancer is dose-dependent. The Cancer Council and USDA recommend 3 servings dairy of milk and milk products. It is generally acceptable that high consumption of milk and dairy products with low hygienic standards and with relatively high levels of contaminants and toxins, or their consumption by the special patients that are susceptible to some dairy ingredients could enhance the risk of emerging/progressing cancers. As an overall conclusion, normal consumption of dairy foods products with high hygienic standards should be encouraged as part of a varied and nutritious diet. Keywords: Milk, Dairy products, Cancer, Inducing risk factor شیر، فراورده‏های لبنی، سرطان، فاکتور‌های تحریک‌کننده Milk, Dairy products, Cancer, Inducing risk factor 613 624 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-365&slc_lang=fa&sid=1 S Esmaeili سعیده اسمعیلی 1150031947532846005276 1150031947532846005276 No H Davoodi سید حسین داوودی 1150031947532846005277 1150031947532846005277 No AM Mortazavian امیر محمد مرتضویان 1150031947532846005278 1150031947532846005278 No MJ Eivani محمد جواد ایوانی 1150031947532846005279 1150031947532846005279 Yes