fa بررسی جنبه‌های مرتبط با سلامتی پروتئین whey تغذيه nutrition مروري Review پروتئین whey دارای ویژگی های تغذیه ای و بیولوژیکی مهمی در ارتباط با ارتقاء سلامتی و پیشگیری از بیماری ها می‌باشد. نقش ضد باکتریایی و ضد ویروسی، بهبود عملکرد سیستم ایمنی، فعالیت ضد سرطانی، نقش در کاهش وزن و سایر اثرات متابولیک به پروتئین های whey ارتباط داده شده است. بعلاوه پروتئین whey از ارزش تغذیه ای بالایی برخوردار بوده و دارای سطوح بالایی از اسیدهای آمینه ضروری و شاخه دار می‌باشد. هدف این مطالعه مروری بررسی اثرات whey در ارتباط با سلامتی می‌باشد. برای این منظور پایگاه داده های pubmed، science direct، google scholar و springer جستجو قرار گرفتند و مطالعات سلولی، حیوانی و انسانی انجام شده بین سال‌های 1980 تا 2012، وارد این مطالعه شدند. بازنگری مطالعات مختلف نشان دهنده اثرات مفید پروتئین whey بر جنبه های مختلف سلامتی می‌باشند. مطالعات متعدد نشان می‌دهند مکمل‌یاری با پروتئین های whey می‌تواند از بروز و رشد تومور جلوگیری کرده و روند کارسینوژنز را مهار کند. پروتئین whey از طریق تحریک پاسخ های ایمنی، افزایش تعداد سلول های ایمنی و افزایش سطح گلوتاتیون، باعث ارتقاء عملکرد سیستم ایمنی می‌شود. از سوی دیگر، اثرات whey در پیشگیری از فعالیت گستره ی وسیعی از باکتری ها و ویروس های مختلف از قبیل باکتری های گرم مثبت و ویروس ایدز اثبات شده است. همچنین، whey از طریق تحریک ارسال سیگنال های سیری مرتبط با مسیرهای کوتاه مدت و بلند مدت تنظیم اشتها، درکاهش میزان انرژی دریافتی و کاهش وزن نقش دارد. در مجموع، با توجه به اعمال گسترده بیولوژیکی پروتئین whey در ارتباط با سلامتی، پیشگیری و بهبود بیماری ها ، به نظر می‌رسد توصیه به استفاده از این پروتئین ها در افراد سالم و بیمار مفید باشد. واژگان کلیدی: پروتئین whey ، ارزش تغذیه ای ، اثرات درمانی، ویژگی های بیولوژیکی Whey proteins possess important nutritional and biological properties with regard to promotion of health, as well as prevention of diseases. Antimicrobial and antiviral actions, immune system stimulation, anticarcinogenic activity, impact on weight loss and other metabolic features have been associated with whey proteins. In addition, whey protein possesses high nutritional value and it has a high concentration of all the essential amino acids and branched-chain amino acids. In this article some health-related aspects of whey proteins are reviewed. Pubmed, Sciencedirect, Springer and Google scholar databases were searched in order to achieve the desired articles. Cellular, animal as well as human studies that have been conducted from 1980 till 2012, were recruited in this investigation. Researches indicate the benefits of whey on health-related aspect. Several studies demonstrate impacts of whey proteins on prevention of tumor incidence and growth as well as inhibition of carcinogenesis. Whey enhances the immune system activity through stimulation of immune responses, increasing the number of immune cells and increase in glutatione level. Furthermore, the inhibitory activity of whey proteins against a wild range of bacteria and viruses such as gram-negative organisms and human immunodeficiency virus has been showed. Whey also contributes to the regulation of body weight and energy intake by providing satiety signals that affect both short-term and long-term food intake regulation. Collectively, with regard to the broad biological functions of whey protein in association with health condition as well as preventin and treatment of diseases, consumption of these proteins in healthy subjects and patients could be beneficial. Keywords: Whey protein, Nutritional value, Therapeutical effects, Biological feature پروتئین whey ، ارزش تغذیه ای ، اثرات درمانی، ویژگی های بیولوژیکی Whey protein, Nutritional value, Therapeutical effects, Biological feature 973 980 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-392&slc_lang=fa&sid=1 R Shahbazi رقیه شهبازی 1150031947532846005433 1150031947532846005433 No H Davoodi حسین داودی 1150031947532846005434 1150031947532846005434 Yes S Esmaeili سعیده اسمعیلی 1150031947532846005435 1150031947532846005435 No AM Mortazavian امیر محمد مرتضویان 1150031947532846005436 1150031947532846005436 No