fa ارزیابی فعالیت ضد رادیکالی، آنتی‌اکسیدانی و تعیین ترکیبات فلاونوئیدی میوه‌ی‌ ولیک (Crataegus elbursensis) صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research سابقه و هدف: میوه‌ی ولیک اثرات مفیدی بر عملکرد برخی دستگاه‌های بدن مانند قلبی عروقی دارد. از آنجا که این اثرات با حضور ترکیبات آنتی‌اکسیدان به ویژه فلاونوئیدها مرتبط است، هدف از این پژوهش، ارزیابی ترکیبات زیست فعال، میزان ترکیبات فلاونوئیدی و ظرفیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌ی متانولی این میوه بود. مواد و روشها: ترکیبات پلی‌فنلی میوه‌‌ی ولیک به روش غرقابی استخراج شد. میزان کل ترکیبات فنلی، فلاونوئیدها به روش اسپکتروفتومتری اندازه‌گیری شد. فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره‌ی متانولی میوه با سه آزمون قدرت احیاء‌کنندگی، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی کل و مهار رادیکال‌های آزادِDPPH ارزیابی و با آنتی‌اکسیدان سنتزی BHT مقایسه شد. اندازه‌گیری فلاونوئیدهای عصاره‌ی میوه با دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا انجام شد. یافتهها: میزان فنل و فلاونوئید کل عصاره‌ی میوه‌ ولیک به ترتیب 9/1± 74/51 میلی‌گرم گالیک اسید در گرم عصاره و 03/0± 56/1 میلی‌گرم کوئرستین در گرم عصاره به دست آمد. در آزمون مهار رادیکال‌های آزاد DPPH، عصاره‌ی متانولی با محدوده‌ی بازدارندگی 33/17 تا 41/93 درصد نسبت به آنتی‌اکسیدان سنتزی BHT با درصد بازدارندگی در محدوده 95/67 تا 04/91 درصد، عملکرد بهتری نشان داد. در سایر آزمون‌های آنتی‌اکسیدانی، فعالیت BHT بالاتر از عصاره‌ی میوه‌ی مذکور بود. ارزیابی کیفی و کمی ترکیبات فلاونوئیدی موجود در میوه‌ی ولیک با مقایسه‌ی استاندارهای روتین، کوئرستین و کامپفرول، حاکی از حضور مقدار قابل ملاحظه‌ای روتین (17/269 میکروگرم در گرم بافت خشک) بود. نتیجه گیری: می‌توان میوه‌ی ولیک را به عنوان یک منبع بالقوه از ترکیبات زیست فعال طبیعی با فعالیت آنتی‌اکسیدانی بالا معرفی کرد. واژگان کلیدی: میوه‌ی ولیک، عصاره‌ی گیاهی، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، ترکیبات فنلی Background and Objective: Hawthorn fruit (Crataegus elbursensis) has beneficial effects on certain physiological systems of the body, e.g., the cardiovascular system. Since these properties may be related to the presence of antioxidant compounds, especially flavonoids, this study was conducted to determine the antioxidant activity, bioactive compounds and flavonoids in the methanolic extracts of hawthorn fruit. Materials and Methods: Polyphenolic compounds were extracted from hawthorn fruit by the maceration method. Total phenolic and flavonoid contents were measured spectrophotometrically and the antioxidant capacity of methanolic extract was assessed by measuring DPPH radical-scavenging activity, total antioxidant capacity and reducing power assays, and compared with the synthetic antioxidant butylated hydroxytoluene (BHT). Finally, the quantitative measurement of the fruit extract flavonoids was made by high-performanve liquid chromatography Results: The total phenolic and flavonoid compound contents per gram of the methanolic fruit extract were 51.74±1.9 mg gallic acid equivalents (GAE) and 1.56±0.03 mg quercetin equivalents (QE), respectively. The free radical-scavenging activity of the extract was found to be in the range 17.33- 93.41%, higher than that of BHT, which was 67.95- 91.04%. In other assays, the antioxidant activit of BHT was higher as compared to that of the fruit extract. Qualitative and quantitative analysis showed that among the three flavonoids in the fruit extract (quercetin, rutin and kaempferol), rutin (269.17 μg/g dry tissue weight) was the major one. Conclusion: On the basis of the results obtained, hawthorn fruit can be introduced as a potential source of natural bioactive compounds due to their high antioxidant activity. Keywords: Hawthorn fruit, Plant extract, Antioxidant activity, Phenolic compounds میوه‌ی ولیک، عصاره‌ی گیاهی، فعالیت آنتی‌اکسیدانی، ترکیبات فنلی Hawthorn fruit, Plant extract, Antioxidant activity, Phenolic compounds 177 185 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-425&slc_lang=fa&sid=1 Sh Salmanian شهلا سلمانیان 1150031947532846006395 1150031947532846006395 Yes AR Sadeghi Mahoonak علیرضا صادقی ماهونک 1150031947532846006396 1150031947532846006396 No M Alami مهران اعلمی 1150031947532846006397 1150031947532846006397 No M Ghorbani محمد قربانی 1150031947532846006398 1150031947532846006398 No