fa بررسی الگوهای غذایی غالب و ارتباط آن با اختلالات خوردن در دختران نوجوان شهر تهران تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: اختلالات خوردن (Eating disorders) سندروم‌های روانشناختی مرتبط با چاقی هستند که وضعیت تغذیه افراد را به شدت تحت تاثیر قرار می‌دهند. مطالعه حاضر با هدف تعیین الگوهای غذایی غالب و رابطه آن با اختلالات خوردن در دختران نوجوان شهر تهران انجام پذیرفت. مواد و روشها: این مطالعه توصیفی تحلیلی روی 515 نفر از دختران دانش آموز دبیرستانی (231 نفر مبتلا و 284 نفر غیرمبتلا) انجام پذیرفت. کلیه دانش آموزان پرسشنامه‌های وضعیت جمعیت شناختی، رضایت از فرم بدن و پرسشنامه تکرر مصرف کیفی را تکمیل نمودند. الگوهای غذایی با روش تحلیل عاملی تعیین شدند. جهت به دست آوردن الگوهای غذایی مستقل از تحلیل مولفه‌های اصلی با چرخش واریماکس و مقادیر ویژه استفاده شد و سه الگوی غذایی به دست آمد. ‌OR و فاصله اطمینان 95% برای ابتلا به اختلالات خوردن (متغیر وابسته) در رابطه با هر الگوی غذایی (متغیر مستقل) با استفاده از آنالیز رگرسیون لجستیک و در سه مدل با تعدیل اثر متغیرهای مخدوشگر محاسبه شد. یافتهها: سه الگوی غذایی غالب در افراد مورد مطالعه شناسایی گردید که عبارت بودند از: الگوی غذایی پر کربوهیدرات و پرچرب، الگوی غذایی پر پروتئین و پرچرب و الگوی غذایی پر فیبر و کم چرب. نسبت شانس تعدیل شده و فاصله اطمینان 95% در چارک‌های امتیاز الگوهای غذایی غالب نشان داد که شانس ابتلا به اختلالات خوردن در چارک‌های الگوی غذایی پر پروتئین و پرچرب کاهش یافت و پس از تعدیل عوامل مخدوش کننده نیز روند کاهشی معنی‌دار در شانس ابتلا به اختلالات خوردن دیده می‌شود. در چارک‌های الگوی غذایی پر فیبر و کم چرب نیز شانس ابتلا به اختلالات خوردن روند افزایش معنی‌داری را نشان داد. هیچ یک از ویژگی‌های دموگرافیک، وزن و رضایت از بدن، در هیچ مدلی رابطه معنی‌داری را با اختلالات خوردن نشان ندادند. نتیجه گیری: به نظر می‌رسد الگوی پرفیبر-کم چرب (گیاهخواری) در نوجوانان با اختلالات خوردن مرتبط باشد و احتمالاً نوجوانانی که الگوهای غذایی گیاهخواری دارند، بیشتر از سایرین درگیر رفتارهای ناسالم کنترل وزن می‌شوند. واژگان کلیدی: الگوهای غذایی غالب، اختلالات خوردن، نوجوان Background and objective: Eating disorders are known as obesity related syndromes, which can affect the nutritional status of individuals dramatically. The present study was conducted to determine major dietary patterns among female students with eating disorders and some of their related factors. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted on 515 female high school students in Tehran (231 sample with eating disorder). All participants fulfilled demographic, a modified version of the Body Shape Satisfaction Scale (BSSS) and semi-quantitative food frequency questionnaires. Dietary patterns were defined by using factor analysis. Principal Component Analysis (PCA) with Varimax rotation was used to extract independent dietary patterns, and three interpretable factors were obtained. OR and 95% CI for eating disorders (dependent variable) in relation to each dietary pattern (independent variable) were calculated using logistic regression in the three models by adjusting for the effects of confounding variables. Results: Three major dietary patterns were obtained: High carbohydrate-high fat pattern, High proteinp-high fat pattern, and High fiber-low fat pattern. The findings showed that the odds ratio of eating disorder reduced in high protein-high fat diet significantly and after adjustment of confounding factors, this reduction still remained significant. The odds ratio of eating disorder increased in high fiber-low fat dietary pattern significantly in all models. None of the demographic characteristics, weight, or body satisfaction showed any significant relationship with eating disorders. Conclusion: It seems that a high fiber–low fat (vegetarian) dietary pattern is related to eating disorders, and adolescents who follow such pattern are more likely to engage in unhealthy weight control behaviors. Keywords: Major dietary patterns, Eating disorders, Adolescent الگوهای غذایی غالب, اختلالات خوردن, نوجوان Major dietary patterns, Eating disorders, Adolescent 21 31 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1097-2&slc_lang=fa&sid=1 R Roustaee روشنک روستایی r_roustaee@yahoo.com 1150031947532846009601 1150031947532846009601 No Faculty of nutrition and dietetics, Tehran University of Medical Sciences دانشکده علوم تغذیه و رژیم شناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران A Djazayery ابوالقاسم جزایری 1150031947532846009602 1150031947532846009602 Yes Faculty of nutrition and dietetics, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده علوم تغذیه و رژیم شناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران M Hajifaraji مجید حاجی فرجی 1150031947532846009603 1150031947532846009603 No Dept. of Food and Nutrition Policy and Planning Research,, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Faculty of Nutrition and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه تحقیقات سیاستگذاری و برنامه ریزی غذا و تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده ی علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی Sh Djazayery شیما جزایری 1150031947532846009604 1150031947532846009604 No School of Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران Y Mehrabi یداله محرابی 1150031947532846009605 1150031947532846009605 No School of Health, Shahid beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی