fa شیوع ناامنی غذایی در خانوارهای روستایی شهرستان اراک و ارتباط برخی عوامل اقتصادی- اجتماعی و جمعیتی با آن در سال 93-1392 تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: شیوع ناامنی غذایی در نقاط مختلف جهان دارای الگوی متفاوتی است. شناخت شیوع ناامنی غذایی و عوامل مختلف مرتبط با آن می‌تواند در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های مناسب در جهت کاهش یا کنترل میزان شیوع آن موثر باشد. این مطالعه با هدف بررسی شیوع ناامنی غذایی و ارتباط برخی عوامل اقتصادی-اجتماعی و جمعیتی با آن در خانوارهای روستایی شهرستان اراک انجام شد. مواد و روشها: این مطالعه مقطعی توصیفی- تحلیلی روی 373 خانوار روستایی شهرستان اراک که به روش تصادفی چند مرحله‌ای انتخاب شدند، انجام گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه امنیت غذایی USDA و فرم اطلاعات دموگرافیک و دارایی‌های خانوار بود. برای تعیین وضعیت اقتصادی خانوارها از مدل تحلیل مؤلفه‌های اصلی استفاده شد. کلیه تجزیه و تحلیل‌های آماری، با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS 20 و STATA نسخه 11 انجام گرفت. یافتهها: شیوع ناامنی غذایی بدون گرسنگی، با گرسنگی متوسط و با گرسنگی شدید به ترتیب، 4/50%، 4/24% و 6/1% بود. متغیرهای جنس سرپرست، سن سرپرست، تحصیلات والدین، تعداد فرزندان، درآمد و وضعیت اقتصادی خانوارها ارتباط معنی‌داری با ناامنی غذایی نشان داد (05/0>P ). با کنترل اثر سایر عوامل، فقط وضعیت اقتصادی خانوار به طور معنی‌داری پیشگویی‌کننده وضعیت امنیت غذایی خانوار بود به طوری که در خانوارهای با وضعیت اقتصادی پایین در مقایسه با خانوارهای با وضعیت اقتصادی بالا، نسبت شانس و فاصله اطمینان 95% ناامنی غذایی برابر 68/3 (98/8 – 51/1) بود. نتیجه گیری: شیوع ناامنی غذایی در مناطق مورد بررسی بالا بود و با در نظر گرفتن عوامل مرتبط، توجه ارگان‌ها و مسئولان زیربط جهت حمایت تغذیه‌ای در مناطق روستایی به ویژه گروه‌های آسیب پذیر و محروم در مقایسه با مناطق شهری احساس می‌شود. واژگان کلیدی: ناامنی غذایی، روستا، وضعیت اقتصادی-اجتماعی، تحلیل مؤلفه‌های اصلی Background and Objectives: Prevalence of food insecurity has a different pattern around the world. Recognizing the prevalence of food insecurity and its different related factors can be effective in reducing or controlling its spread via the appropriate policies and programs. The aim of this study was to determine the prevalence of food insecurity and some related socioeconomic (SES) and demographic factors in the rural households of Arak/Iran in 2014. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted on 373 rural households of Arak who were selected by multistage random sampling. Tools for data gathering were USDA food security scale and the form of demographic and family economic assets. To determine household economic status, the model of Principal Components Analysis (PCA) was used. Statistical analysis was conducted by SPSS20 and STATA11. Results: The prevalence of food insecurity without hunger, moderate hunger and extreme hunger was 50.4%, 24.4% and 1.6%, respectively. Sex and age of householder, parental education, number of children, income and household economic status were significantly associated with food insecurity (p<0.05). By controlling the effect of other factors, only household economic status was a significant predictor of food security status so that in the households with low economic status (compared with the high economic status households), the odds ratio and 95% confidence intervals of food insecurity was 3.68 (1.51-8.98). Conclusion: The prevalence of food insecurity was high in the investigated areas. Considering the relevant factors, preventive and controlling actions of food insecurity and improvement of the quantity and quality of household foods in rural areas, especially in underserved and vulnerable groups are needed. Keywords: Food insecurity, Rural, Socioeconomic status (SES), Principal component analysis (PCA) ناامنی غذایی, روستا, وضعیت اقتصادی-اجتماعی, تحلیل مؤلفه‌های اصلی Food insecurity, Rural, Socioeconomic status (SES), Principal component analysis (PCA) 35 44 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1781-1&slc_lang=fa&sid=1 M Najafianzadeh محبوبه نجفیان زاده 11500319475328460010005 11500319475328460010005 No A Mobarak-Abadi عادله مبارک آبادی 11500319475328460010006 11500319475328460010006 No M Ranjbaran مهدی رنجبران mehdiranjbaran90@yahoo.com 11500319475328460010007 11500319475328460010007 Yes MR Nakhaei محمودرضا نخعی 11500319475328460010008 11500319475328460010008 No