fa استفاده از برنامه‌ریزی خطی (Linear Programming) به منظور بهینه‌سازی هزینه غذا در طراحی رژیم غذایی برای بیماران کلیوی: یک مطالعه موردی روی دو غذای ترکیبی ایرانی تغذيه nutrition پژوهشي Research <p dir="RTL"><a name="OLE_LINK16">سابقه و هدف:</a> برنامه‌ریزی خطی <span dir="LTR">LP</span> (<span dir="LTR">Linear Programming</span>) راهی آسان برای بهینه‌سازی هزینه غذا به صورتی است که مواد مغذی نیز تأمین شود. هدف از این مطالعه، اجرای <span dir="LTR">LP</span> به منظور طراحی یک وعده غذایی برای بیماران کلیوی به نحوی است که تمامی نیازهای اساسی تأمین شود و هزینه غذا نیز به حداقل ممکن برسد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش<span dir="LTR">‌</span>ها: دو نوع غذای ترکیبی (شامل چلوخورش قورمه‌سبزی و چلوخورش قیمه بادمجان) انتخاب و مقدار اجزای تشکیل دهنده آنها از دستور پخت‌های رستورانی تهیه گردید. حداقل و حداکثر مقدار هر کدام از اجزای این دو غذا نیز تعیین شد. هزینه صرف شده برای تهیه هر یک از اقلام غذایی از فروشگاه‌های معتبر که قیمت‌هایی مطابق با قیمت‌های مصوب دارند، به دست آمد. میزان نیاز به انرژی، پروتئین، سدیم، پتاسیم و فسفر لازم برای بیمار کلیوی که انتظار می‌رود با مصرف این وعده غذایی تأمین گردد مشخص گردید. برای اجرای <span dir="LTR">LP</span> از برنامه <span dir="LTR">Microsoft Excel</span> استفاده شد و قیمت‌های بهینه شده به گونه‌ای محاسبه گردید که نیازهای بیمار تأمین شود.</p> <p dir="RTL">یافته<span dir="LTR">‌</span>ها<span dir="LTR">‌</span>: مقادیر به دست آمده توسط <span dir="LTR">LP</span> برای اجزای تشکیل دهنده چلوخورش قورمه‌سبزی (گوشت، برنج، روغن، لوبیا، سبزی خورشتی و پیاز) و چلوخورش قیمه بادمجان (گوشت، برنج، روغن، لپه، پیاز، گوجه‌فرنگی، بادمجان و سیب‌زمینی) بین مقادیر حداقل و حداکثر تعیین شده بود.با مقادیر به دست آمده توسط <span dir="LTR">LP</span>، حداقل میزان انرژی تأمین گردید و مقادیر به دست آمده برای پروتئین، پتاسیم، فسفر و سدیم نیز کمتر از حداکثر تعیین شده بود. هزینه صرف شده برای غذا نیز توسط <span dir="LTR">LP</span> به حداقل ممکن رسید.</p> <p dir="RTL">نتیجه گیری: می‌توان از <span dir="LTR">LP</span> در راستای تنظیم وعده‌های غذایی ارزان‌قیمت برای بیماران کلیوی استفاده کرد.</p> <p dir="RTL"><span dir="RTL">واژگان کلیدی:</span> <span dir="RTL">برنامه‌ریزی خطی، بیماری کلیوی، هزینه غذا، برنامه‌ریزی غذایی</span></p> <p><strong>Background and Objectives:</strong> Linear programming (LP) is an easy way to optimize diet cost in which nutritional requirements are also met. Although LP was used for children, it has not been run to design a diet for patients with renal diseases. The aim of this study was to design a cost-optimized meal by LP for patients with kidney disease in which essential nutritional requirements are met.</p> <p><strong>Materials and Methods: </strong>For this cross-sectional study, two combinatorial meals were considered, and their ingredients were chosen from the restaurant recipes. Minimum and maximum amounts for each ingredient were determined. The price of ingredients was gathered from authentic stores selling foods with approved price. The requirements for energy, protein, sodium, potassium and phosphorus expected to meet by this meal were also determined. The LP was run by Microsoft Excel. Optimized cost was calculated in while essential nutritional requirements were also met.</p> <p><strong>Results: </strong>The amounts determined by LP were between the min and max, and all needs were met by the designed meals. Diet cost was also optimized.</p> <p><strong>Conclusion: </strong>LP could be used to design low-cost meals for patients with kidney disease.</p> <p><strong>Keywords: </strong>Linear programming, Kidney disease, Food price, Food programming</p> برنامه‌ریزی خطی, بیماری کلیوی, هزینه غذا, برنامه‌ریزی غذایی Linear programming, Kidney disease, Food price, Food programming 1 8 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2480-1&slc_lang=fa&sid=1 MH Rouhani محمد حسین روحانی s_m_rouhani2003@yahoo.com 11500319475328460014219 11500319475328460014219 No Food Security Research Center and Department of Community Nutrition, School of Nutrition and Food Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تخقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه جامعه دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران M Mortazavi Najabadi مژگان مرتضوی نجف آبادی m_mortazavi@med.mui.ac.ir 11500319475328460014221 11500319475328460014221 No Isfahan Kidney Diseases Research Center, Isfahan, Iran مرکز تحقیقات بیماری‌های کلیه‌ی اصفهان، گروه نفرولوژی، دانشکده‌ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران A Esmaillzadeh احمد اسماعیل زاده esmaillzadeh@hlth.mui.ac.ir 11500319475328460014220 11500319475328460014220 No Food Security Research Center and Department of Community Nutrition, School of Nutrition and Food Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تخقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه جامعه دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران A Feizi آوات فیضی awat_feizi@hotmail.com 11500319475328460014222 11500319475328460014222 No Faculty of Epidemiology and Biostatistics, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran. گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران L Azadbakht لیلا آزادبخت Azadbakht@hlth.mui.ac.ir 11500319475328460014223 11500319475328460014223 Yes Food Security Research Center and Department of Community Nutrition, School of Nutrition and Food Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran مرکز تخقیقات امنیت غذایی و گروه تغذیه جامعه دانشکده تغذیه و علوم غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران