fa بررسی فعالیت ضد اکسایشی و ضد قارچ عصاره و پالپ ضایعات خرما (Phoenix dactylifera L) صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research <p dir="RTL"><span style="font-family:b titr;">سابقه و هدف:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم خرما در دنیا به شمار می&shy;رود. با توجه به اینکه خرما یک منبع غنی از ترکیبات پلی‌فنولی است، هدف از این پژوهش بررسی ویژگی&shy;های ضد اکسایشی و ضد قارچی پالپ و عصاره خرما حاصل از کارخانجات فرآوری خرما می‌باشد.</span></span><br> <span style="font-family:b titr;">مواد و روش</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b titr;">ها:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عصاره متانولی پالپ خرما توسط روش سوکسله استخراج و به روش رنگ سنجی ارزیابی شد. همچنین، </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">فعالیت </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">ضد اکسایش</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> عصاره با آزمون مهار رادیکال‌های آزاد</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;"> DPPH&nbsp; </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مورد بررسی قرارگرفت. اثر سطوح مختلف پالپ و عصاره پالپ خرما بر روغن آفتابگردان با بررسی اعداد اسیدی، پراکسید و تیوباربیتوریک در طول دوره 15 روزه نگهداری روغن در دمای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">C</span></span><span style="font-size:11.0pt;">&deg;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">70 مورد بررسی قرار گرفت. فعالیت ضد قارچی عصاره و پالپ توسط روش دیسک انتشاری روی کپک <em>آسپرژیلوس نایجر</em> ارزیابی شد.</span></span><br> <span style="font-family:b titr;">یافته</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b titr;">ها</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:b titr;">:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مقدار کل ترکیبات فنولیک (میلی‌گرم گالیک اسید بر 100 گرم نمونه بر اساس وزن تر) و فلاوونوئیدی (میلی‌گرم کاتکین بر 100 گرم نمونه بر اساس وزن تر) پالپ و </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عصاره </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">به ترتیب 72/414 و 18/304 و 62/28 و 72/20 بدست آمد. مقایسه داده های بدست آمده از آزمون بازدارندگی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">DPPH</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> به صورت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">TBHQ</span></span><span style="font-family:calibri,sans-serif;"><span style="font-size:11.0pt;">></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">عصاره خرما</span></span><span style="font-family:traditional arabic;"><span style="font-size:11.0pt;">></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> پالپ خرما بدست آمد و مقادیر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">EC₅₀</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> برای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">TBHQ</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">، پالپ و عصاره پالپ به ترتیب 08/0، 5/3 و 1/1 میلی‌گرم بر میلی&shy;لیتر برآورد گردید. نتایج نشان داد افزودن پالپ و عصاره خرما به روغن در تمامی سطوح باعث کاهش عدد پراکسید و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">TBA</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> نسبت به نمونه شاهد می&shy;شود. نتایج آزمون میکروبی اثر ضد قارچی عصاره بر کپک <em>آسپرژیلوس نایجر </em>را نشان داد.</span></span><br> <span style="font-family:b titr;">نتیجه گیری:</span> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج این پژوهش عصاره پالپ خرما را به عنوان یک منبع مقرون به صرفه غنی از ترکیبات پلی فنلی با فعالیت ضد اکسایشی و ضد قارچی معرفی می&shy;نماید.</span></span></p> <p><strong>Background and Objectives: </strong>Iran is considered as one of the most important suppliers of date all over the word. Since date is a rich source of polyphenolic compounds, the aim of this study is to investigation of the antioxidant and antifungal properties of dates pulp and its methanolic extract.<br> <strong>Materials & Methods: </strong>Methanolic extract of date pulp was extracted by Soxhlet and evaluated by colorimetric method. In addition, antioxidant properties of the extracts were measured by DPPH radical scavenging method. The effect of different levels of date extract and pulp on acidic, peroxide and thiobarbituric acid values of sunflower oil during 15 days of storage at 70 <span dir="RTL">&deg;</span>C were investigated. Antifungal effect of date extract and pulp against <em>Aspergillus niger</em> was evaluated according to the disc diffusion method<em>.</em><br> <strong>Results:</strong> Total phenolic (mg gallic acid/ 100 g sample) and flavonoid (mg catechin/100 g sample) compounds of extract and pulp were 414.72, 304.18, 28.62 and 20.72, respectively. DPPH radical scavenging activity of TBHQ, date pulp and extract showed the results as follows: TBHQ ˃ date extract ˃date pulp. Based on the results, addition of date pulp and its extract decreased peroxide and TBA values of sunflower oil compared to the control sample. The results of antifungal test indicated antifungal effects of date extract against <em>Aspergillus niger</em>.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to the obtained results, date pulp and its extract can be introduced as a cost-effective source of antioxidant as well as antifungal compound in food technology.&nbsp;<br> &nbsp;</p> <p dir="RTL"></p> اکسیداسیون, قدرت ضداکسایشی, روغن آفتابگردان, عصاره خرما, فعالیت ضد قارچی Oxidation, Antioxidant power, Sunflower oil, Date extract, Antifungal activity 77 88 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1998-2&slc_lang=fa&sid=1 N Noshirvani نوشین نوشیروانی nooshin_noshirvani87@yahoo.com 11500319475328460015531 11500319475328460015531 Yes Toyserkan Faculty of Engineering & Natural Resources, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran دانشگاه تبریز H Fasihi هادی فصیحی 11500319475328460015532 11500319475328460015532 No Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Educational Center, AREEO, Hamedan, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی همدان و دانشگاه جامع علمی کاربردی جهاد کشاورزی همدان E Nourmohammadi الهام نورمحمدی 11500319475328460015533 11500319475328460015533 No Ph.D of Food Science and Technology, Gorgan Natural Resources and Agriculture University, Gorgan, Iran دانشگاه گرگان A Moradipayam علی مرادی پیام 11500319475328460015534 11500319475328460015534 No University of Applied Science & Technology of Jihad-E Agriculture, Hamedan, Iran مرکز تحقیقات کشاورزی همدان و دانشگاه جامع علمی کاربردی جهاد کشاورزی همدان