fa تعیین رابطه بین سازه‌های الگوی فرا نظریه‌ای با دریافت چربی غذایی در زنان میانسال مبتلا به چاقی یا اضافه وزن تغذيه nutrition پژوهشي Research <span style="font-family:B Titr;">سابقه و هدف:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">الگوی فرانظریه ای از جمله الگو‌های پر کاربرد برای تغییر رفتار است که به شناخت مؤلفه‌های سلامتی کمک می‌کند. از طرفی دریافت چربی رژیم غذایی یک رفتار بسیار مهم در سلامتی فرد است. بنابراین هدف از انجام این مطالعه تعیین رابطه بین سازه‌های الگوی فرا نظریه‌ای با دریافت چربی غذایی در زنان میانسال مبتلا به چاقی یا اضافه وزن ساکن شهر شازند- استان مرکزی است.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Titr;">مواد و روش</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Titr;">ها:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در این مطالعه مقطعی توصیفی- تحلیلی ۱۱۴ زن ۵۹-۳۰ ساله مبتلا به چاقی یا اضافه وزن به روش تصادفی وارد مطالعه شدند. اطلاعات مربوط به دریافت‌های غذایی از طریق ۳ یادآمد ۲۴ ساعته ی خوراک، اطلاعات سازه‌های الگوی فرا نظریه‌ای برای کاهش دریافت چربی از طریق پرسشنامه اعتبار سنجی شده سازه‌ها و اطلاعات مربوط به میزان فعالیت بدنی افراد از طریق پرسشنامه بین المللی فعالیت بدنی جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPSS</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> نسخه ۲۰ انجام گرفت. از آزمون آنالیز واریانس یک طرفه برای بررسی متغیر‌های کمی با توزیع نرمال و از آزمون کروسکال والیس برای متغیر‌های غیر نرمال استفاده شد.&nbsp; همچنین جهت تعیین وجود و شدت روابط بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون و اسپیرمن استفاده شد.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Titr;">یافته</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Titr;">ها</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Titr;">:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">۲/۱۳</span></span><span style="font-size:11.0pt;">٪</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> از شرکت کنندگان مطالعه در مرحله پیش تفکر، ۴/۱۸</span></span><span style="font-size:11.0pt;">٪</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> در مرحله تفکر، ۵/۳۲</span></span><span style="font-size:11.0pt;">٪</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> در مرحله آمادگی، ۵/۱۰</span></span><span style="font-size:11.0pt;">٪</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> در مرحله عمل و ۴/۲۵</span></span><span style="font-size:11.0pt;">٪</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> در مرحله نگهداری قرار داشتند. دریافت چربی کل، کلسترول، اسیدهای چرب اشباع، کل انرژی و درصد انرژی حاصل از چربی با پیشرفت در مرحله تغییر به طور معنی‌داری کاهش یافت (01/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">p<</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">). بین دریافت چربی کل، کلسترول و اسید چرب اشباع با مرحله تغییر همبستگی معکوس و معنی‌داری وجود داشت (4/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">r></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">). بین دریافت چربی کل، اسید چرب اشباع و کل انرژی با میانگین نمره خودکارآمدی همبستگی معکوس و معنی‌داری وجود داشت (24/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">r></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">). همچنین بین دریافت چربی کل،کلسترول، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PUFA</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> ، اسید چرب اشباع و کل انرژی دریافتی روزانه با نمره فرآیندهای رفتاری همبستگی معکوس معنی‌دار وجود داشت (3/0</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">r></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">).</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Titr;">نتیجه گیری:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">درک و شناخت رفتار مصرف چربی و عوامل </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">مؤثر</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> بر آن می‌تواند به اصلاح الگوی مصرف چربی و در نتیجه کاهش شیوع بیماری‌های مرتبط با آن در جامعه کمک کند.</span></span> <div style="text-align: justify;"></div> <strong>Background and Objectives:</strong> Transtheoretical model is one of the most widely used models of behavior changes that helps identify health behaviors. Dietary fat intake is an important behavior in a human health. The objective of this study was to determining the relationship between the transtheoretical model constructs and dietary fat intake in obese or overweight middle-aged women living in Shazand City, Markazi Province, Iran.<br> &nbsp;<strong>Materials & Methods:</strong> In this descriptive-analytical cross-sectional study, 114 middle-aged women with obesity or overweight randomly participated. Collected data included three 1-day dietary recalls, validated questionnaire of transtheoretical model&nbsp; constructs and international physical activity questionnaires. Statistical analysis of data was carried out using SPSS Software v.20. One-way ANOVA was used for the analysis of quantitative variables with normal distribution and Kruskal-Wallis for non-parametric variables. Moreover, Pearson and Spearman correlation coefficient was used to show existence and intensity of relationships between the variables.<br> <strong>Results:</strong> Overall, 13.2% of the participants were in the pre-contemplation, 18.4% in contemplation, 32.5% in preparation, 10.5% in action and 25.4% in maintenance stages. Intakes of total fat, cholesterol, saturated fatty acids, total energy intake and proportion of energy from fats decreased significantly with progress in the stage of change<br> (<em>p </em>< 0.01). Significant inverse correlations were seen between the intakes of total fat, cholesterol and saturated fatty acids with the stage of change (r > 0.4). Significant inverse correlations were also seen between the intakes of total fat, saturated fatty acids and total energy with the self-efficacy score (r > 0.24). Furthermore, significant inverse correlations were reported between the intakes of total fat, cholesterol, poly-unsaturated fatty acids, saturated fatty acids and total energy intake with the score of behavioral processes (r > 0.3).<br> <strong>Conclusion:</strong> Understanding of fat consumption behaviors and their affecting factors can help improve patterns of fat consumption and thus decrease prevalence of the associated diseases in society.<span dir="RTL"></span> الگوی فرا نظریه‌ای, دریافت چربی, خودکارآمدی, موازنه ی تصمیم گیری, فرآیندهای تغییر, چاقی Transtheoretical model, Fat intake, Self-efficacy, Decisional balance, Processes of change, Obesity 41 50 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3593-1&slc_lang=fa&sid=1 M Gordali مائده گردعلی nut_gordali@yahoo.com 11500319475328460020866 11500319475328460020866 No دانشکده ی علوم تغذیه و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی M Bazhan مرجان باژن 11500319475328460020867 11500319475328460020867 Yes دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران