fa توسعه روش استخراج مایع-مایع همگن تلفیق شده با میکرواستخراج مایع-مایع پخشی بر پایه حلال‌های اتکتیک عمیق به منظور استخراج فیتواسترول‌ها از نمونه‌های خامه حیوانی و اندازه‌گیری آن‌ها با کروماتوگرافی گازی مجهز به دتکتور یونیزاسیون شعله‌ای صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research <span style="font-family:B Titr;">سابقه و هدف:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">کنترل کیفیت و ایمنی مواد غذایی از بخش‌های مهم سلامت یک جامعه می‌باشد و در این بین، ارزیابی تقلب در محصولات غذایی در سال‌های اخیر موضوعی اساسی بوده است. خامه فرآورده‌ی حاوی چربی شیر و یکی از گران‌ترین و پر‌مصرف‌ترین چربی‌های خوراکی است که اغلب هدف تقلب به‌صورت اختلاط چربی‌های گیاهی مختلف با چربی طبیعی شیر قرار می‌گیرد. یکی از راه‌های کشف این نوع تقلب پایش استرول‌های گیاهی در این محصول لبنی است.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Titr;">مواد و روش</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Titr;">ها:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">در این کار پژوهشی از تلفیق روش استخراج مایع-مایع همگن با روش میکرواستخراج مایع-مایع پخشی برای استخراج فیتواسترول‌های استیگمااسترول، براسیکااسترول، کمپسترول و بتا-سیتسترول از نمونه‌های خامه حیوانی و آنالیز آن‌ها با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی گازی مجهز به آشکارساز یونیزاسیون شعله‌ای</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">استفاده‌شد. برای رسیدن به کارایی استخراج بالا، اثر فاکتورهای مختلف در هر یک از مراحل استخراج شامل نوع و حجم حلال استخراج‌کننده، حجم عامل جداکننده، سرعت و مدت‌زمان سانتریفوژ در مرحله استخراج مایع-مایع هموژن و نوع و حجم حلال استخراج‌کننده و اثر نمک‌زنی در مرحله میکرواستخراج مایع-مایع پخشی بررسی و بهینه شدند.</span></span><br> <span style="font-family:B Titr;">یافته</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Titr;">ها</span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Titr;">:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">روش مذکور به‌طور موفقیت‌آمیزی بر روی نمونه‌های خامه انجام گرفت به ‌طوری که حد تشخیص و حد اندازه‌گیری این روش به ترتیب 1/2-92/0 و 4/6-1/2 نانوگرم در گرم به دست آمد. روش پیشنهادی از دقت بالایی برخوردار بود به ‌طوریکه درصد انحراف استاندارد نسبی در یک ‌روز و در بین روزها کمتر از 8/8 گزارش‌شد. همچنین نتایج نشان‌داد مجموع فیتواسترول‌ها در 21 نمونه (70 درصد) بیش‌از 3 درصد و مغایر با موازین موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بود.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span><br> <span style="font-family:B Titr;">نتیجه گیری:</span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتایج حاصل از این پژوهش ثابت کرد که روش پیشنهادی ساده و قابل اعتماد بوده و دارای زمان آنالیز کوتاه می‌باشد و توانایی بالایی در استخراج و اندازه‌گیری استرول‌های گیاهی از نمونه‌های خامه حیوانی دارد.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span> <strong>Background and Objectives:</strong> Food quality and safety control is an important part of the public health assessment of food adulteration has been a key issue in recent years. Cream is a product containing milk fat and is one of the most expensive and widely consumed edible fats, which is often targeted for cheating by mixing various vegetable oils with natural milk fats. A way to detect this type of fraud is to assess phytosterols in this dairy product.<br> &nbsp;<strong>Materials & Methods:</strong> In this study, homogeneous liquid-liquid extraction method combined with dispersive liquid-liquid microextraction method was used for the extraction of stigmasterol, brassicaestrol, compesterol and &beta;-sitestrol from animal cream samples. Samples were analyzed using gas chromatography-flame ionization detection method. To achieve high efficiency, effects of various factors in each extraction step, including type and volume of the extraction solvent, volume of the separating agent, speed and duration of centrifugation in the homogeneous liquid-liquid extraction step were investigated and optimized. Moreover, type and volume of the extraction solvent and salting effects in the dispersive liquid-liquid microextraction step were investigated and optimized as well.<br> <strong>Results:</strong> The suggested method was successfully carried on on cream samples. Limit of detection and limit of quantification of the method were in ranges of 0.92&ndash;2.1 and 2.1&ndash;6.4 ng/g, respectively. Method included a proper precision with relative standard deviation of less than &le; 8.8 for intra and inter-day precisions. Results showed that the total phytosterol content in 21 samples (70%) was more than 3%, contrary to the legal limits by the Institute of Standards and Industrial Research of Iran.<br> <strong>Conclusion:</strong> Results of this study have verified that the suggested method is simple and reliable, including short analysis time and high ability to extract and measure phytosterols from animal cream samples.<span dir="RTL"></span><span dir="RTL"></span> خامه, فیتواسترول, کروماتوگرافی گازی, استخراج مایع-مایع همگن, میکرواستخراج مایع-مایع پخشی Cream, Phytosterol, Gas chromatography, HLLE, DLLME 57 67 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3631-1&slc_lang=fa&sid=1 K Meshkini کبری مشکینی k.meshkini55@gmail.com 11500319475328460021838 11500319475328460021838 No M.Sc Graduate of Food Science and Technology, Sarab Branch, Islamic Azad University, Sarab, Iran واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی ، سراب، ایران M.R AfsharMogaddam محمدرضا افشارمقدم mr.afsharmogaddam@yahoo.com 11500319475328460021839 11500319475328460021839 No Food and Drug Safety Research Center, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مرکز ایمنی غذا و دارو، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران J Khandaghi جلیل خندقی dr.khandaghi@gmail.com 11500319475328460021840 11500319475328460021840 Yes Department of Food Science and Technology, Sarab Branch, Islamic Azad University, Sarab, Iran گروه علوم و صنایع غذایی، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی ، سراب، ایران