Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology

fa ارتباط بین شاخص فیتوکمیکال رژیمی و عوامل تن‌سنجی با پیشرفت کبد چرب غیر الکلی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 Association of Dietary Phytochemical Index and Anthropometric Risk Factors with Non-alcoholic Fatty Liver Disease in People with Diabetes تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: : با توجه به شیوع بالای کبد چرب غیر الکلی در بیماران دیابتی نوع 2 و عوارض مخرب در کنار هم قرار گرفتن این دو بیماری، هدف این مطالعه ارزیابی ارتباط بین عوامل تغذیه ای مانند شاخص فیتوکمیکال رژیمی، عوامل تن‌سنجی مرتبط با چاقی شکمی و پیشرفت کبد چرب در بیماران دیابتی نوع 2 می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه بیماران مبتلا به دیابت نوع دو با  (Controlled Attenuation Parameter (CAP) score 270≤، اندازه‌گیری شده با روش الاستوگرافی گذرا (TE)) در گروه NAFLD و بیماران دیابت نوع دو با CAP score 270> در گروه کنترل قرار گرفتند. شاخص فیتوکمیکال رژیمی (DPI) بر اساس داده‌های بدست آمده از پرسشنامه بسامد خوراکی 147 آیتمی محاسبه گردیدند. هم چنین، اندازه گیری‌های تن‌سنجی و ترکیب بدن با استفاده از DEXA  (Dual-energy X-ray absorptiometry) انجام گردید. نسبت شانس و فاصله اطمینان (OR, 95% CI) پیشرفت کبد چرب در بیماران دیابتی برای شاخص‌های ذکر شده در گروه‌های مختلف آن‌ها با استفاده از رگرسیون لجستیک و مدل‌های تعدیل شده بدست آمد. یافته‌ها‌: گروه NAFLD متشکل از 133 و گروه کنترل متشکل از 67 شرکت کننده می‌باشند. افرادی که مصرف بالاتر از میانه شاخص فیتوکمیکال رژیمی (DPI) داشتند، پس از تعدیل همه مخدوشگر‌ها به میزان 65% خطر کمتری برای پیشرفت کبد چرب نشان دادند (OR = 0.35, 95% CI: 0.12-0.98, P = 0.048). پس از تعدیل مخدوشگر‌ها و به طور مستقل از BMI، رابطه مستقیم معنی‌داری بین بالاترین سهک Trunk to Leg Ratio (TLR) (OR = 7.99, 95% CI: 2.43-126.26, P = 0.001) و Metabolic Score for Visceral Fat (METS-VF) (OR = 4.55, 95% CI: 1.46-14.2, P = 0.007) و پیشرفت کبد چرب یافت شد. نتیجه گیری: عوامل فیتوکمیکالی رژیم غذایی دارای اثرات محافظتی بر پیشرفت NAFLD در بیماران دیابتی می‌باشد. هم چنین عوامل تن‌سنجی METS-VF و TLR به عنوان دو شاخص جدید اندازه گیری چاقی شکمی که عامل خطری برای پیشرفت NAFLD می‌باشد، معرفی شدند.   Background and Objectives: High prevalence of non-alcoholic fatty liver disease in patients with type 2 diabetes mellitus results in deleterious complications and morbidities. Therefore, the aim of this study was to assess nutritional and anthropometrical risk factors in progression of non-alcoholic fatty liver disease in diabetic patients.  Materials & Methods: Totally, 133 non-alcoholic fatty liver disease patients (CAP score > 270) and 67 controls (CAP score < 270) were selected from the patients with type 2 diabetes mellitus in a clinic. Dietary phytochemical index was calculated via data from a validated 147-item FFQ. Body composition were measured using dual-energy X-ray absorptiometry. Other anthropometric indices and laboratory assays were used as well. Logistic regression models were used to estimate multivariable ORs. Results: After adjustment for potential confounders, risk of progression for non-alcoholic fatty liver disease in participants with higher dietary phytochemical indices significantly decreased (OR = 0.35, 95% CI: 0.12–0.98, p = 0.048). After fully adjustment of covariates and independently from body mass index, positive associations were seen between the highest tertile of TLR (OR = 7.99, 95% CI: 2.43–26.26, p = 0.001), METS-VF (OR = 4.55, 95% CI: 1.46–14.2,  p = 0.009) and risk of non-alcoholic fatty liver disease. Conclusion: Findings of this study have demonstrated that phytochemical components of diet play protective roles against non-alcoholic fatty liver disease.  Moreover, TLR and METS-VF are addressed as novel estimators of central obesity as a risk factor for non-alcoholic fatty liver disease in diabetes.   شاخص فیتوکمیکال رژیمی, دیابت نوع 2, کبد جرب غیرالکلی, عوامل تن‌سنجی NAFLD, Diabetes, Dietary inflammatory index, Central obesity 1 10 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6-12&slc_lang=fa&sid=1 S Soltanieh سمیرا سلطانیه samirasoltanieh@yahoo.com 11500319475328460024122 11500319475328460024122 No Shahid beheshti university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی M Salavatizadeh ماریه صلواتی زاده mariehsalavati.z@yahoo.com 11500319475328460024123 11500319475328460024123 No Shahid beheshti university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی H Poustchi حسین پوستچی h.poustchi@gmail.com 11500319475328460024124 11500319475328460024124 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران Z Yari زهرا یاری zahrayari_nut@yahoo.com 11500319475328460024125 11500319475328460024125 No Shahid beheshti university of medical sciences دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی A Mansour آسیه منصور asiehmansour@yahoo.com 11500319475328460024126 11500319475328460024126 No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران M.E Khamseh محمد ابراهیم خمسه m.e.khamseh@gmail.com 11500319475328460024127 11500319475328460024127 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران M Malek مجتبی ملک malekmoj@gmail.com 11500319475328460024128 11500319475328460024128 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران F Alaei-Shahmiri فریبا علائی شهمیری alaeishahmiri.f@iums.ac.ir 11500319475328460024129 11500319475328460024129 No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران A Hekmatdoost آزیتا حکمت دوست a_hekmat2000@yahoo.com 11500319475328460024130 11500319475328460024130 Yes Prof, Department of Clinical Nutrition & Dietetics, Faculty of Nutrition Science and Food Technology, National Nutrition and Food Technology Research Institute, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد گروه تغذیه بالینی، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران