Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology

fa بررسی وضعیت مصرف لبنیات فراسودمند در زنان شاغل شهر بیرجند در سال 1401 : مطالعه مبتنی بر مدل مراحل تغییر Investigating the Consumption Status of Functional Dairy Products in Female Employees of Birjand, Iran, 2022: a Study Based on Stages of Change Model تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: محصولات لبنی یکی از گروههای اصلی مهم در رژیم غذایی هستند. مصرف لبنیات موجب کاهش خطر سرطان پستان، بیماریهای قلبی عروقی، سکته مغزی و همچنین کنترل فشارخون میشود. این مطالعه با هدف تعیین وضعیت مصرف لبنیات فراسودمند بر اساس مدل مراحل تغییر در زنان شاغل شهر بیرجند انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی 534 نفر از<a href="https://www.sid.ir/search/paper/%20%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%86/fa?page=1&sort=1&ftyp=all&fgrp=all&fyrs=all" target="_blank"> زنان</a> شاغل شهر بیرجند، به روش نمونهگیری طبقهای انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه استاندارد همراه با مراحل تغییر رفتار <a href="https://www.sid.ir/search/paper/%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1%20%D8%BA%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%DB%8C%20%D9%BE%D8%A7%D9%BE%20%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C%D8%B1/fa?page=1&sort=1&ftyp=all&fgrp=all&fyrs=all" target="_blank">مصرف لبنیات فراسودمند</a> بود. دادهها توسط نرم افزارSPSS)  ویرایش19) و توسط آزمون آماری توصیفی و آزمون رگرسیون لجستیک رتبهای تجزیه و تحلیل شدند (05/0>p). یافته‌ها‌: میانگین سنی زنان 6/7±32/40 سال بود. بر اساس مدل مراحل تغییر بیشترین میزان مصرف فراورده لبنی فراسودمند مربوط به ماست کم چرب با 3/54 درصد و کمترین میزان مصرف مربوط به شیر غنی شده با آهن با 2/11 درصد بود. در مجموع 74/35 درصد زنان از فرآوردههای لبنی فراسودمند استفاده میکردند. آنالیز رگرسیون نشان داد که سن، سطح تحصیلات و آشنا بودن افراد با لبنیات فراسودمند و خرید از هایپر مارکت، پیش‌بینی کننده رفتار مصرف لبنیات فراسودمند در زنان بود. نتیجه گیری: بر اساس یافتههای مطالعه میزان آشنایی (آگاهی) افراد، سن و میزان تحصیلات و همچنین خرید از هایپر مارکت پیش بینیکننده رفتار مصرف لبنیات فراسودمند است. با توجه به این که دو عامل خرید از هایپرمارکت و نیز آشنایی افراد با این غذاها قابلیت تغییر و تأثیرپذیری از مداخله آموزشی را دارد، بنابراین میتوان با انجام مداخلات آموزشی میزان مصرف لبنیات فراسودمند را افزایش داد. Background and Objectives: Dairy products are important groups in diets. Consumption of dairy products decreases risks of breast cancer, cardiovascular diseases and stroke and controls blood pressure. This study was carried out to assess consumption status of functional dairy products based on the stages of change model in female employees of Birjand, Iran.  Materials & Methods: In this descriptive-analytical study, 534 female employees of Birjand were selected using stratified sampling method. Study tool included a standard questionnaire on the stages of changing consumption of functional dairy products. Data were analyzed using SPSS v.19, descriptive statistical test and logistic regression test (p < 0.05). Results: The mean age of women was 40.32 y ±7.6. Based on the model of stages of change, the highest quantity of consumption of functional dairy products was associated to low-fat yogurt with 54.3% and the lowest quantity of consumption was associated to iron-enriched milk with 11.2%. In total, 35.74% of women consumed functional dairy products. Regression analysis showed that age, level of education and people's familiarity with functional dairy products and purchasing from hypermarkets were predictors of functional dairy consumption behaviors in women. Conclusion: Findings showed that people's level of familiarity, age and level of education, as well as purchasing from hypermarkets predicted consumption behaviors of functional dairy products. Because the two factors of purchasing from the hypermarkets and people's familiarity with these foods included the ability to change and be affected by educational intervention, it is possible to increase the quantity of functional dairy products by designing and implementing educational interventions. لبنیات, غذاهای فراسودمند, مدل مراحل تغییر, زنان شاغل Dairy products, Functional foods, Stages-of-change model, Female employees 73 83 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4139-3&slc_lang=fa&sid=1 A Toorani اعظم طورانی turaniranian@gmail.com 11500319475328460026383 11500319475328460026383 No Student Research Committee, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران M Moodi میترا مودی mitra_m2561@yahoo.com 11500319475328460026384 11500319475328460026384 No Birjand University of Medical Sciences استاد گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران T Zeinali طیبه زینلی ta.zeinaly@gmail.com 11500319475328460026385 11500319475328460026385 Yes Department of Nutrition and Food Hygiene, School of Health, Social Determinants of Health Research Center, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran استادیار گروه تغذیه و بهداشت مواد غذایی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران F Salmani فاطمه سلمانی salmany_fatemeh@yahoo.com 11500319475328460026386 11500319475328460026386 No Birjand University of Medical Sciences دانشیار گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران E Norozi انسیه نوروزی ensiyehnorozi@yahoo.com 11500319475328460026387 11500319475328460026387 No Department of Public Health, School of Health, Social Determinants of Health Research Center, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran دانشیار گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران