fa بهینه‌سازی شرایط استخراج روغن از دانه ریحان با روش فراصوت و مقایسه خصوصیات فیزیکوشیمیایی روغن با روش متداول استخراج با حلال صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">سابقه و هدف:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ریحان با نام علمی </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">Ocimum basilicum </span></i><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">L</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، از خانواده نعناعیان و منبع غنی از اسیدهای چرب ضروری<a name="_Hlk169637296"> (</a></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&omega;₆</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"> و </span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&omega;₉</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">)</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">است. این پژوهش با هدف بهینه‌سازی استخراج روغن دانه ریحان با استفاده از هگزان و امواج فراصوت و مقایسه آن با روش متداول سوکسله انجام شده است.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">مواد و روش</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">‌</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">ها:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بهینه‌سازی استخراج روغن با استفاده از هگزان و فراصوت به روش سطح پاسخ تحت تأثیر دما (35، 45 و 55 درجه سانتی‌گراد)، زمان (30، 60 و 90 دقیقه) و نسبت حلال به دانه (6:1، 8:1 و 10:1) انجام گرفت. سپس خصوصیات روغن استخراج شده با روش فراصوت و سوکسله از نظر اندیس اسیدی، اندیس پراکسید، رنگ، درصد مهار رادیکال آزاد (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">DPPH</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، ترکیبات فیتواسترولی و اسیدهای چرب مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">یافته</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">‌</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">ها</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">‌</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">:</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بازده استخراج روغن با افزایش زمان فراصوت، دماهای بالاتر و استفاده از مقادیر بیش‌تر حلال‌ افزایش یافت. دما و نسبت حلال به دانه بر میزان عدد پراکسید دارای اثر متقابل معنی‌دار بود و استخراج ترکیبات فنلی نیز با زمان و نسبت حلال به دانه ارتباط معنی‌دار (05/0</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">p</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">) </span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نشان داد. روغن استخراج شده به روش فراصوت، عددپراکسید و اسیدی کم‌تر و قدرت مهار رادیکال آزاد بیشتری را نسبت به سوکسله نشان داد</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">اما ترکیبات اسید چرب و فیتواسترولی تفاوت چندانی در این دو روش نداشتند.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" style="font-family:" titr="">نتیجه گیری:</span> <b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">:</span></span></b><b> </b><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در تحقیق حاضر، شرایط بهینه برای استخراج روغن با کیفیت مناسب از دانه ریحان ، دمای </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt">&ordm;C</span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">55، مدت زمان فراصوت 90 دقیقه و نسبت حلال به دانه 86/8 به 1 برآورد شد. استخراج با امواج فراصوت با کاهش زمان و دمای استخراج، روش مناسبی نسبت به سوکسله برای استخراج روغن با ارزش دانه ریحان بوده</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و کمترین تأثیر را بر خواص فیزیکوشیمیایی روغن و ترکیب اسیدهای چرب آن نشان داد.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Background and Objectives: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Basil (</span></span><i><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Ocimum basilicum </span></span></i><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">L.) </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">belongs to Laminaceae. Basil seeds are rich sources of essential fatty acids (&omega;₆, &omega;₉). Ultrasound technology is an important method for the extraction of valuable compounds from plant sources. This study aimed to optimize extraction of basil seed oil using ultrasound and compare physicochemical characteristics of the oil using conventional Soxhlet method. </span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Materials and Methods: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Response surface methodology was used to optimize basil seed oil extraction factors, including temperature (35, 45 and 55 </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&deg;</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">C)</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">, time (30, 60 and 90 min) and solvent-to-seed ratio (1:6, 1:8 and 1:10) using hexane and ultrasound waves. Then, acid and peroxide values, color indices, free radical scavenging activity (</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">DPPH), phytosterols and fatty acid profile of the extracted oil were compared with those of conventional method of Soxhlet.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Oil extraction yield increased by increasing time of the ultrasound extraction as well as at higher temperatures and solvent-to-seed ratios. Significant interaction effect (<i>p </i>< 0.05) observed between temperature and solvent-to-seed ratio for peroxide value and phenolic compound extraction was significantly affected by time and solvent-to-seed ratios. Ultrasound-extracted oil showed lower peroxide value and higher DPPH than that Soxhlet-extracted oil did, while no significant difference was observed in fatty acid compositions and phytosterol compounds.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span sans-serif="" style="font-family:Arial,"><b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> In this study, the optimum conditions for ultrasound-assisted extraction of high quality oil from basil seeds were estimated as 55 &ordm;C, 90 min and 8.86:1 solvent-to-solid ratio. Ultrasound-assisted extraction is an effective method for the extraction of basil seed oil with minimal effects on physicochemical characteristics and no quantitative and qualitative effects on fatty acid profiles.</span></span></span></span></span> استخراج, فراصوت, سوکسله, روغن دانه ریحان, سطح پاسخ Extraction, Ultrasound, Soxhlet, Basil seed oil, Response surface methodology 59 71 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4665-1&slc_lang=fa&sid=1 M Jafari مریم جعفری jafari.iaushk@yahoo.com 11500319475328460027518 11500319475328460027518 Yes Islamic Azad University(Sharekord Branch) دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد M Torabian Dehkordi مریم ترابی دهکردی 11500319475328460027519 11500319475328460027519 No Islamic Azad University(Sharekord Branch) دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرکرد A Ramazani عاطفه رمضانی 11500319475328460027520 11500319475328460027520 No Islamic Azad University( Najafabad Branch) دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد