Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology

fa بررسی اثر عصاره گیاه مچه در پیشگیری از کبد چرب غیر الکلی ناشی از رژیم پرچرب در موش‌های صحرایی Evaluation of the Preventive Effect of Lepidium draba Extract on High-Fat Diet-Induced Non-Alcoholic Fatty Liver Disease in Rats تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD)) شایع‌ترین بیماری مزمن کبدی در جهان است. شواهد اپیدمیولوژیک نشان می‌دهد که مصرف رژیم‌های غذایی غنی از میوه و سبزیجات به دلیل دارا بودن اسیدهای فنولیک، با کاهش بروز MASLD همراه است. گیاه Lepidium draba L. (مچه) با دارا بودن مقادیر بالای ترکیبات پلی‌فنولی، ممکن است آثار محافظتی در برابر آسیب‌های کبدی داشته باشد. این مطالعه با هدف بررسی اثرات پیشگیرانه عصاره مچه بر بروز MASLD در موش‌های تغذیه‌شده با رژیم پرچرب طراحی گردید. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، ۲۴ موش صحرایی نر به‌طور تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند: کنترل (رژیم استاندارد)، MASLD (رژیم پرچرب)، M (رژیم استاندارد به همراه گاواژ ۴۰۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم عصاره مچه) و MASLD+M (رژیم پرچرب به همراه گاواژ عصاره مچه). پس از ۱۲ هفته، شاخص‌های بیوشیمیایی شامل گلوکز ناشتا (asting Blood Glucose(FBG))، تری‌گلیسرید (triglycerides(TG))، کلسترول تام (Total Cholesterol(TC))، لیپوپروتئین کم‌چگال (Low Density Lipoprotein(LDL))، لیپوپروتئین پرچگال (High-Density Lipoprotein cholesterol(HDL)) و فعالیت آنزیم‌های آسپارتات ترانس‌آمیناز (Aspartate Transaminase(AST)) و آلانین آمینوترانسفراز (Alanine aminotransferase(ALT)) در سرم اندازه‌گیری شد. همچنین در نمونه‌های بافت کبد، فعالیت آنزیم‌های کاتالاز (catalase(CAT))، سوپراکسید دیسموتاز (superoxide dismutase(SOD))، گلوتاتیون‌پراکسیداز (glutathione peroxidase(GPx)) و سطح مالون‌دی‌آلدئید (malondialdehyde(MDA)) ارزیابی گردید. یافته‌ها‌: عصاره مچه به طور معنی‌داری موجب کاهش سطوح LDL (0370/0p=)، MDA (0338/0p=) و فعالیت AST ( 0112/0p=) و ALT (0153/0p=) و افزایش فعالیت SOD (0175/p=) و CAT (0/0165 p=) شد. نتایج هیستوپاتولوژیک نیز کاهش آسیب اکسیداتیو کبد را در گروه‌های دریافت‌کننده مچه تأیید نمود. نتیجه گیری: با توجه به خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی قابل توجه عصاره مچه—ناشی از ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی—این گیاه می‌تواند به‌عنوان یک گزینه بالقوه در پیشگیری از آسیب‌های کبدی ناشی از رژیم پرچرب مطرح شود.   Background and Objectives: Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) is the most common chronic liver disease worldwide. Epidemiological evidence indicates an inverse association between the intake of fruit- and vegetable-rich diets, due to their high phenolic acid content, and the incidence of MASLD. Lepidium draba L. (commonly known as Mocheh) is rich in polyphenolic compounds and may exhibit protective effects against liver injury. This study aimed to investigate the preventive effects of Mocheh extract on the development of MASLD in rats fed a high-fat diet.  Materials & Methods: In this experimental study, 24 male rats were randomly assigned to four groups: control (standard diet), MASLD (high-fat diet), M (standard diet + oral gavage of 400 mg/kg Mocheh extract), and MASLD+M (high-fat diet + oral gavage of Mocheh extract). After 12 weeks, biochemical parameters including fasting blood glucose (FBG), triglycerides (TG), total cholesterol (TC), Low-Density Lipoprotein (LDL), High-Density Lipoprotein cholesterol (HDL), and the activities of Aspartate Transaminase (AST) and Alanine aminoTransferase (ALT) enzymes were measured in serum samples. Additionally, liver tissue samples were analyzed for catalase (CAT), superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GPx) activities, and malondialdehyde (MDA) levels. Results: Mocheh extract significantly reduced LDL (p = 0/0370), MDA (p = 0/0338) levels, and AST (p= 0/0112) and ALT (p = 0/0153) activities, while significantly enhancing SOD (p = 0/0175) and CAT (p = 0/0165) activities. Histopathological evaluations confirmed reduced oxidative liver damage in the Mocheh-treated groups. Conclusion: Given its notable antioxidant and anti-inflammatory properties—attributable to its phenolic and flavonoid compounds—Mocheh extract may serve as a promising preventive agent against liver injury induced by a high-fat diet.   بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک, گیاهان دارویی, آنزیم‌های کبدی, پلی‌فنول‌ها, مچه MASLD, Herbal drugs, Liver enzymes, polyphenols, Mocheh 11 21 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4825-1&slc_lang=fa&sid=1 T Ahmadi طیبه احمدی t.ahmadi1447@gmail.com 11500319475328460028559 0009-0000-8600-7382 No 1- دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تغذیه، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران E Askari الهه عسکری dr.askari2011@gmail.com 11500319475328460028560 11500319475328460028560 No 2- استادیار گروه علوم تغذیه، مرکز تحقیقات بهداشت تغذیه، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران S Yarahmadi سحر یاراحمدی sahar.yarahmadi94@yahoo.com 11500319475328460028561 11500319475328460028561 No Nutritional Health Research Center,Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran. مرکز تحقیقات بهداشت تغذیه E Fazeli moghadam عزت اله فاضلی مقدم ztfazeli@yahoo.com 11500319475328460028562 11500319475328460028562 Yes استادیار گروه علوم تغذیه، مرکز تحقیقات بهداشت تغذیه، دانشکده بهداشت و تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران M Rashidipoor مرضیه رشیدی پور M_rashidi80@yahoo.com 11500319475328460028563 11500319475328460028563 No Razi Herbal Medicines Research Center, Lorestan University of Medical Sciences, Khorramabad, Iran. مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی