fa عوامل مرتبط با وضعیت تغذیه‌ای بر حسب صدک BMI برای سن در دختران نوجوان دبیرستان‌های شهر ساری، زمستان 1382 صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research سابقه و هدف: از آنجا که سومین و آخرین دورۀ رشد و متابولیسم سریع، طی دوران نوجوانی رخ می‌دهد، وضعیت مناسب تغذیۀ دختران نوجوان (به عنوان مادران آینده جامعه) اهمیت قابل توجهی دارد. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر وضعیت تغذیه‌ای مانند سن، سن شروع قاعدگی، آگاهی تغذیه‌ای، فعالیت بدنی و تعداد افراد خانواده، روی دختران نوجوان شهر ساری صورت گرفت. مواد و روش‌ها: بعد از نمونه گیری تصادفیِ 240 دختر نوجوان 14 تا 18 ساله از دبیرستان‌ها و مؤسسات پیش‌دانشگاهی شهر ساری، قد و وزن تک تک نمونه‌ها به طور دقیق اندازه‌گیری شد. جهت تعیین امتیاز فعالیت هر فرد از پرسشنامۀ فعالیت بیک (Baecke) و برای تعیین میزان آگاهی تغذیه‌ای دختران نوجوان از پرسشنامه آگاهی تغذیه‌ای استفاده شد. سن دانش‌آموزان، سن شروع قاعدگی و تعداد افراد خانواده آنها به عنوان متغیر های مستقل در این بررسی مورد مطالعه قرار گرفت. سپس ارتباط این متغیرها با وضعیت تغذیه‌ای دختران نوجوان بر حسب صدک BMI برای سن (با طبقه بندی کم وزن، طبیعی، در معرض خطر اضافه وزن و دارای اضافه وزن) مورد بررسی قرار گرفت. برای تعیین اختلاف میانگین متغیر‌ها در گروه‌های مختلف وضعیت تغذیه‌ای دختران نوجوان از آزمون ANOVA و برای تعیین اینکه این اختلاف در میان کدام گروه‌ها بیشتر معنی‌دار بوده است از آزمون‌های تکمیلی Post Hoc استفاده شد. یافته ها‌: میانگین امتیاز آگاهی تغذیه‌ای، سن شروع قاعدگی و امتیاز فعالیت بدنی در گروه‌های مختلف و ضعیت تغذیه‌ای دختران نوجوان (بر حسب BMI برای سن) اختلاف آماری معنی‌داری را نشان ندادند، اما سن دانش آموز و تعداد افراد خانواده، اختلاف آماری معنی داری را با وضعیت تغذیه‌ای دختران نوجوان نشان دادند به طوری که شیوع بیشتر لاغری در سنین بالاتر و خانواده‌های پُرجمعیت‌تر دیده شد. نتیجه گیری: یافته‌های این پژوهش نشان داد که در کشور ما به عنوان یک کشور در حال توسعه، تعداد افراد خانواده می تواند نقش بسزایی در وضعیت تغذیه‌ای دختران نوجوان داشته باشد. بنابراین، راهکارهای کنترل جمعیت می‌تواند در وضعیت تغذیه‌ای افراد نقش مهمی داشته باشد. سن هم به عنوان یک عامل موثر بر وضعیت تغذیه‌ای نوجوان مشخص شد. Background and objective: The third and the last stage in human growth and development is adolescence. Adequate nutrition of adolescent girls, these future mothers, is very important. The purpose of this survey was to determine association of such variables as age, age of menarche, nutritional awareness, physical activity, and family size, with the body mass index (BMI) in 14-18 year-old adolescent high school girls’ in Sari, north of Iran Materials and methods: The sample size was 240. Weight and height were measured, and BMI was calculated and compared with the 2000 US Centers for Disease Control and Prevention (CDC) standards. Nutritional status was determined based on BMI, the categories being underweight, normal, at-risk-of-overweight, and overweight. Information on the nutritional knowledge, physical activity, age, family size, and age of menarche were obtained using questionnaires. ANOVA and Post Hoc were used to determine differences between the variables. Results: The nutritional status of adolescent girls had no significant association with the age of menarche, nutritional knowledge, or physical activity. However, significant relationships with family size and girls’ age were found. Conclusion: The results of this survey showed that in Iran, a developing country, family size has a considerable effect on the nutritional status of adolescent girls furthermore, age was assessed to be an important factor influencing the nutritional status of adolescent girls. دختران نوجوان، وضعیت تغذیه‌ای، تن سنجی، بُعدخانوار Adolescent girls, Nutritional Status, Anthropometry, Family size 51 56 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-38&slc_lang=fa&sid=1 S Jafari سیما جعفری راد simarad@razi.tums.ac.ir 115003194753284600165 115003194753284600165 Yes A Keshavarz سید علی کشاورز 115003194753284600166 115003194753284600166 No A Dorosty احمدرضا درستی 115003194753284600167 115003194753284600167 No