fa نقش عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در تغذیه کودک زیر دو سال از دیدگاه مادران، مراقبین کودک و کارکنان بهداشتی: یک مطالعه کیفی در شهرستان دماوند صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research سابقه و هدف: تغذیه کودک در دو سال اول زندگی نقش مهمی در رشد و تکامل او برای سال‌های بعدی زندگی دارد. در این تحقیق کیفی دیدگاه‌ها، باورها و تجارب افراد در‌گیر در تغذیه کودک در مورد نقش عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر وضعیت تغذیه و سلامت کودک زیر دو سال در شهرستان دماوند، واقع در شمال شرق تهران، در سال 1387مورد بررسی قرار گرفت. افراد و روش‌ها: طی یک مطالعه کیفی 23بحث گروهی با مادران دارای کودک زیر 2 سال، مراقبین داخل منزل (مادر‌بزرگ‌ها) و مراقبین خارج منزل (مربیان مهد کودک) و کارکنان بهداشتی شهری و روستایی درخصوص تغذیه کودک زیر دو سال در شهرستان دماوند صورت گرفت. جلسات با حضور یک هماهنگ‌کننده، دو یادداشت‌بردار و یک ناظر برگزار شد. پس از پایان عملیات میدانی، کلیه یادداشت‌ها بر اساس اهداف مطالعه کد‌گذاری شد. سپس زیر‌گروه‌های هر هدف به‌دست آمد و مضامین اصلی مطالعه از بین آنها استخراج و گزارش شد. یافته‌ها‌: چهار مضمون به‌دست آمده در مورد تأثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بر تغذیه کودک زیر دو سال عبارت بودند از: تأثیر درآمد خانواده، سواد مادر، فرهنگ و اعتقادات والدین و حمایت عاطفی- اجتماعی مادر. بر اساس یافته‌های بررسی حاضر، هر چند مادران و مراقبین کودک به اهمیت شیردهی واقف بودند ولی تغذیه انحصاری در این منطقه به‌صورت واقعی آن رعایت نشده بود. اکثر شرکت‌کنندگان اگرچه نسبت به تغذیه تکمیلی آگاهی داشتند ولی در عمل به نوع غذا، ایجاد تنوع غذایی، ارزش تغذیه‌ای یا کیفیت غذاهای داده شده به کودکان خود توجهی نداشتند. از نظر شرکت‌کنندگان شرایط اجتماعی، اقتصادی و باورهای غلط نقش مؤثری در عدم موفقیت در اجرای شیردهی و تغذیه تکمیلی داشته است. نتیجه گیری: برای رفع مشکلات فعلی در زمینه شیردهی و تغذیه تکمیلی، علاوه بر تجدید نظر در دستورالعمل‌های فعلی تغذیه‌ای، اجرای برنامه‌های حمایتی و آموزشی با توجه به اعتقادات و فرهنگ جامعه به تمام افراد درگیر در تغذیه کودک از جمله مادران، مراقبین کودک و کارکنان بهداشتی توصیه می‌شود. واژگان کلیدی: تغذیه، نوزاد، عوامل اقتصادی، مطالعه کیفی Background and Objectives: Early child nutrition plays a vital role in the growth and development not only in infancy but also later in life. This study was carried out to determine the views, beliefs and experience of mothers, caregivers and health professionals about the role of socio-economic and cultural factors in child feeding practices in Damavand, a district located in the north of Tehran, in 2008. Subject and Methods: In a qualitative study 23 focus group discussions (FGDs) were held with the presence of a facilitator, 2 rapporteurs, and a supervisor. Mothers of under-2-year-old children attended 11 FGDs, and 8 FGDs were arranged for home caregivers (grandmothers), out-of-home care-givers (community child health nurses), and rural and urban health workers. At the end of the field work all the notes taken in the FGDs were coded based on objectives of the study. Then the subgroups for each objective and emerging themes were derived and reported. The data were analyzed using content analysis. Results: Most participants were aware of breast feeding and complementary feeding benefits. However, exclusive breast feeding was not followed precisely and the quality and diversity of the diet of children were ignored. The participants thought that social and economic factors, such as literacy, income, erroneous beliefs, family restrictions, and interference of elderly females, had a role in failure of breast and complementary feeding. Cultural factors appeared to have an important influence on mothers’ infant feeding practices and feeding patterns of their children. Conclusion: To overcome the problems related to breast feeding and complementary feeding practices, revision of the current nutritional protocols and educational programs is essential. In addition, involvement of mothers, caregivers, elderly women, and all those involved in child care, in nutrition education activities is recommended. Keywords: Nutrition, Infant, Economic factors, Qualitative research تغذیه، نوزاد، عوامل اقتصادی، مطالعه کیفی Nutrition, Infant, Economic factors, Qualitative research 0 0 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-194&slc_lang=fa&sid=1 N Salarkia ناهید سالارکیا 1150031947532846001580 1150031947532846001580 Yes M Amini مریم امینی 1150031947532846001716 1150031947532846001716 No M Abdollahi مرتضی عبداللهی 1150031947532846001717 1150031947532846001717 No B Eshrati بابک عشرتی 1150031947532846001718 1150031947532846001718 No