fa تحلیل بر مبنای الگوهای غذایی: رویکردی جدید در ارزیابی ارتباط تغذیه با بیماری‌ها صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research اخیرا متخصصان علوم تغذیه برای بررسی ارتباط رژیم غذایی با بیماری‌ها، دیدگاه تحلیل الگوهای غذایی را بر دیدگاه‌های سنتی قبلی که مبتنی بر مواد مغذی یا غذاها بودند، ترجیح می‌دهند. شناسایی الگوهای غذایی، این امکان را فراهم می‌کند که رژیم غذایی را به صورت کلی (نه به تفکیک اجزای آن) نگاه کنیم. این کار باعث می‌شود تا در شناسایی ارتباط رژیم غذایی با بیماری‌ها، ارتباطاتی فراتر از آنچه توسط مواد مغذی یا غذاها توصیف می‌شوند، کشف شود. تحلیل بر مبنای الگوهای غذایی، در مواردی هم که در تحلیل های سنتیِ تعیین ارتباط رژیم غذایی با بیماری‌ها که بر پایه غذاها یا مواد مغذی صورت می‌گیرد و ارتباط های گزارش شده، ضعیف است، می‌تواند مفید واقع شود. الگوهای غذایی، مفهوم واقع بینانه تری نسبت به رویکرد غذاها یا مواد مغذی دارند. همبستگی و تداخل‌های بیولوژیکی موجود بین غذاها و مواد مغذی، ارتباط بین غذاها یا موادمغذی را با بیماری‌های مزمن مخدوش می‌سازد. شواهد متعدد موجود نیز حاکی از موفق بودن این روش در شناسایی ارتباط تغذیه با بیماری‌ها است به طوری که الگوهای غذایی غالبِ شناسایی شده از طریق تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای با بیماری‌ها به طور معنی‌داری مرتبط بوده‌اند. از آنجا که مطالعات انجام شده در زمینه الگوهای غذاییِ غالب در کشورهای در حال توسعه از جمله کشور ما نادر است، هدف بررسی مروری حاضر آن است که چگونگی شناسایی الگوهای غذایی، نکات قوت و محدودیت‌های مربوط به این روش نوین را به تفصیل مورد بحث قرار داده و محققان تغذیه را در کشور به استفاده از این دیدگاه در تحقیقات آینده تشویق نماید. Recently, nutrition scientists have tended prefer to assess diet-disease relations through dietary pattern approach rather than previous traditional approaches (nutrient- or food-oriented approach). Identifying dietary patterns allows us to consider the whole diet, not ingredients a relationship helps to find associations beyond those described based on foods or nutrients. This approach is also beneficial when traditional analyses in nutritional epidemiology show weak associations. Dietary pattern approach is more realistic than the food- or nutrient-based approach. Inter-correlations and biological interactions between foods and nutrients confound the associations of single foods or nutrients with a certain chronic disease. Several studies have provided evidence supporting the use of dietary pattern approach in nutritional epidemiology. Most of these studies have indicated that dietary patterns identified by factor or cluster analysis are significantly associated with chronic diseases. Data on major dietary patterns in developing countries, including Iran, are scarce. This review aims to provide more detailed information about methods of measurement, as well as the advantages and disadvantages of dietary pattern approach to help and encourage nutrition scientists in the country to use this approach in future investigations. الگوهای غذایی، تحلیل عاملی، تحلیل خوشه‌ای، بررسی مروری Dietary patterns, Factor analysis, Cluster analysis, Diet 71 80 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-40&slc_lang=fa&sid=1 A Esmaillzadeh احمد اسماعیل زاده Esmaillzadeh@hlth.mui.ac.ir 115003194753284600174 115003194753284600174 Yes L Azadbakht لیلا آزادبخت 115003194753284600175 115003194753284600175 No M Kimiagar مسعود کیمیاگر 115003194753284600176 115003194753284600176 No