fa اثر مصرف روزانه دوغ غنی شده با ویتامین D و توأم ویتامین D و کلسیم بر نماگر‌های تن‌سنجی و گلیسمی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 تغذيه nutrition پژوهشي Research سابقه و هدف: غلظت کم 25(OH)D سرم با اختلال در تحمل به گلوکز و ابتلا به دیابت همراه است. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی دوغ غنی شده با ویتامین D و توأم ویتامینD و کلسیم بر وضعیت تن‌سنجی و گلیسمی مبتلایان به دیابت نوع 2 (T2DM) انجام شد. مواد و روش‌ها: 90 بیمار مبتلا به T2DM به صورت تصادفی به گروه‌های 1 (دوغ ساده)، 2 (دوغ غنی شده با ویتامین D حاوی IU 500 ویتامین D در هر mL 250) و3 (دوغ غنی شده با ویتامین D و کلسیم، حاوی IU 500 ویتامین D و mg 250 کلسیم در هر mL 250) تقسیم شدند تا روزی دو بطری از دوغ‌ها را به مدت 12 هفته مصرف کنند. نماگر‌های تن‌سنجی (وزن، نمایه توده بدن، دور کمر)، سطح گلوکز ناشتای سرم(FSG)، درصد هموگلوبین گلیکوزیله(HbA1C) و مقاومت به انسولین( HOMA-IR) پیش و پس از مداخله ارزیابی شدند. یافته‌ها‌: میانگین سطح 25(OH)D3 سرم در گروه‌‌های 2 و 3 به صورت قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت ( هردو، 001/0>p). FSG (به ترتیب 7/33±9/12- ، 015/0=p و 9/46±6/9- ، 035/0=p)، HbA1C (به ترتیب 2/1%±4/0- ، 9/1%±4/0- ،001/0> p) HOMA-IR (به ترتیب4/1 ±6/0- ، 001/0= pو 2/3± 6/0، 001/0> p) و دورکمر (به ترتیب 7/2±6/3- ، 3/3±9/2-، هردو 001/0>p) در گروه‌های 2و3 در مقایسه با گروه 1 به طور معنی‌داری کاهش یافت. بین تغییرات 25(OH)D3 با FSG (208/0=r و 049/0=p) و HOMA-IR (219/0- =r و 005/0=p) رابطه منفی معنی‌دار مشاهده شد. نتیجه گیری: مصرف روزانه دوغ غنی شده با ویتامین D با یا بدون کلسیم وضعیت تن‌سنجی و گلیسمی بیماران دیابت نوع 2 را بهبود بخشید. واژگان کلیدی: ویتامین D ، کلسیم، کنترل گلیسمی، تن‌سنجی Background and Objective: Poor vitamin D status has been associated with impaired glucose tolerance and diabetes. The purpose of this study was to compare the effects of daily intakes of Iranian yogurt drink doogh fortified with vitamin D or vitamin D + calcium on anthropometric and glycemic status in type-2 diabetes patients. Materials and Methods: Ninety patients with type-2 diabetes were randomly allocated to one of three groups as follows: group1: plain doogh group 2: vitamin D-fortified doogh (fortified with 500 IU vitamin D3 and 150 mg Ca/250 mL) group 3: vitamin D + calcium–fortified doogh (fortified with 500 IU vitamin D3 and 250 mg Ca/250 mL). The subjects took their respective doughs twice per day for 12 weeks. Anthropometric markers (weight, body mass index, and waist circumference), fasting serum glucose (FSG), glycated hemoglobin (HbA1c), and homeostasis model of insulin resistance (HOMA-IR) were measured before and after the intervention. Results: In both groups 2 and group 3, the mean serum 25(OH)D3 level increased significantly (P>0.001). As compared to group 1, in groups 2 and 3 the decreases in FSG [-12.9±33.7 mg/dL (P = 0.015) and -9.6±46.9 mg/dL (P = 0.035), respectively], Hb A1c [-0.4±1.2% (P<0.001) and -0.4±1.9% (P , 0.001), respectively], HOMA-IR [-0.6±1.4 (P = 0.001) and -0.6±3.2 (P , 0.001), respectively], and waist circumference (WC -3.6±2.7 and -2.9±3.3, respectively P<0.001 for both) were significantly higher. An inverse correlation was observed between changes in serum 25(OH)D3 and FSG (r = 20.208, P = 0.049) and HOMA-IR (r = 20.219, P = 0.005). Conclusion: Daily consumption of vitamin D–fortified doogh with or without added calcium, improves anthropometric and glycemic status in diabetic patients. Keywords: Vitamin D, Calcium, Glycemic control, Anthropometry ویتامین D ، کلسیم، کنترل گلیسمی، تن‌سنجی Vitamin D, Calcium, Glycemic control, Anthropometry 20 29 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-218&slc_lang=fa&sid=1 B Nikooyeh بهاره نیکویه 1150031947532846002254 1150031947532846002254 No T Neyestani تیرنگ نیستانی 1150031947532846002255 1150031947532846002255 Yes M Farvid مریم‌السادات فروید 1150031947532846002256 1150031947532846002256 No H Alavimajd حمید علوی مجد 1150031947532846002257 1150031947532846002257 No A Kalayi علی کلایی 1150031947532846002258 1150031947532846002258 No N Shariat Zadeh نسترن شریعت زاده 1150031947532846002259 1150031947532846002259 No A Gharavi اعظم غروی 1150031947532846002260 1150031947532846002260 No A Hoshyarrad آناهیتا هوشیار راد 1150031947532846002261 1150031947532846002261 No