fa اثر تجویز توأم "روی" و ویتامین A تکمیلی بر میزان سرمی لیپوپروتئین‌ها، آپوپروتئین‌های B وA-I و وضعیت گلیسمی در بیماران مبتلا به دیابت نوع I صنايع غذايي Food Science پژوهشي Research سابقه و هدف: عنصر "روی"، یک ریزمغذی ضروری است و در بسیاری از متالوآنزیم‌های مهم یافت می‌شود. این عنصر در بسیاری از فرایندهای متابولیک از جمله متابولیسم طبیعی ویتامین A لازم است. ویتامین A نیز در جذب و استفاده از "روی" تأثیر می‌گذارد. از طرفی، مطالعات جدید نشان می‌دهند که ویتامین A ترشح انسولین را تحریک می‌کند. با توجه به این که در بیماران دیابتی نوع I اختلالاتی در متابولیسم این دو عنصر وجود دارد، پژوهش حاضر با هدف مطالعه اثر تجویز توأم "روی" و ویتامین A تکمیلی بر میزان سرمی لیپوپروتئین‌ها، آپوپروتئین‌های B و A-I و وضعیت گلیسمی در بیماران مبتلا به دیابت نوع I انجام شد. مواد و روش‌ها: 52 فرد دیابتی 7 تا 20 ساله با حداقل 2 سال سابقه ابتلا به دیابت نوع I، بدون بیماری‌های متابولیکی یا مصرف دارو، تحت درمان با انسولین به مدت 12 هفته، در یک کارآزمایی بالینی دوسوکور شرکت کردند. افراد دیابتی بر اساس سن، جنس و طول مدت ابتلا به دیابت همسان‌سازی شدند و در یکی از دو گروه مورد (مکمل‌یاری شده با شربت سولفات "روی" به میزان mg/d10 و قرص ویتامین A به میزان نصف قرص IU 25000، یک روز در میان) و شاهد (دریافت‌کننده دارونمای هر یک از مکمل های بالا) قرار گرفتند. کارآزمایی در 48 بیمار تا پایان مطالعه ادامه یافت. دریافت مواد غذایی با استفاده از یادآمد 24 ساعته بررسی و با نرم افزارFood Processor III آنالیز شد. غلظت‌ این مواد در حالت ناشتا در ابتدا و انتهای کارآزمایی تعیین شد: کلسترول تام (TC)، تری گلیسرید (TG)، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی پایین (LDL-c)، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا (HDL-c)، آپوپروتئین‌های B وA-I، قند خون ناشتا (FBS)، هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) و انسولین سرم یافته ها‌: میانگین کلسترول تام، تری‌گلیسرید، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی پائین، کلسترول لیپوپروتئین با چگالی بالا، آپوپروتئین B، قند خون ناشتا، انسولین سرم و هموگلوبین گلیکوزیله تفاوت آماری معنی‌داری را در گروه دریافت‌کننده مکمل نسبت به گروه شاهد در انتهای مطالعه نشان نداد و فقط در میانگین آپوپروتئینA-I افزایش معنی‌داری درگروه دریافت‌کننده مکمل نسبت به گروه شاهد در انتهای مطالعه مشاهده شد (0001/0p <). نتیجه گیری: به نظر می‌رسد که مکمل‌یاری کودکان دیابتی نوع I با "روی" و ویتامین A باعث افزایش سطح ApoA-I سرم می‌شود که احتمالاً در کاهش خطر آتروژنیک در این بیماران نقش مهمی دارد. Background and objective: Zinc (Zn) is an essential trace element found in a wide spectrum of metalloenzymes,. It participates in many metabolic processes, including normal metabolism of vitamin A. On the other hand, vitamin A affects zinc absorption and utilization. Recent investigation has shown that vitamin A plays a role in the secretion of insulin by the pancreas. There is evidence that the metabolism of zinc and vitamin A is altered in type 1 diabetes mellitus (DM). The objective of the present study was to investigate the effects of simultaneous zinc and vitamin A supplementation on serum lipoproteins, apoproteins A-I and B and glycemic status in patient with type I DM. Materials and methods: Fifty-two 7-20 year-old patients with at least 2 years of DM history, not suffering from any other metabolic disease, and not taking any medicine, but under insulin treatment, participated in a 12-week randomized double-blind clinical trial. They were divided, ,after matching for sex, age and DM duration, into 2 groups: a Zn- and vitamin A-supplemented group (10 mg Zn-sulfate syrup per day and half of a 25000-IU vitamin A tablet every other day) and a control group (taking a zinc and vitamin A placebo). Forty-eight patients completed the study. Nutrients intakes were estimated using a 24-hour recall and analyzed by Food Processor III . The serum contents of total cholesterol (TC), low-density lipoprotein cholesterol (LDL-c), high-density lipoprotein cholesterol (HDL-c), triglyceride (TG), apoproteins B and A-I, fasting blood sugar (FBS), insulin, and glycosylated hemoglobin (HbA1c) were determined at the beginning and at the end of the trial. The independent sample t-test was used for comparisons between the two groups and the paired sample t-test was used to compare the differences between different time points in each group. A P-value £ 0.05 was considered significant. Results: The final mean serum TC, TG, LDL-c, HDL-c, FBS, insulin, HbA1c and apoprotein B values were not significantly different between the 2 groups.As compared to the control value, only the apoprotein AI level significantly increased in the experimental group (p<0.0001). Conclusion: It seems that simultaneous zinc and vitamin A supplementation may increase the serum ApoA-I level, which can reduce the atherogenic risk factor in patients with type 1 DM. آپوپروتئین B ، آپوپروتئین A-I ، بیماران دیابتی نوع I، روی، ویتامین A apoprotein B, apoprotein A-I, type I diabetes mellitus, zinc, Vitamin A 63 71 http://nsft.sbmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-71&slc_lang=fa&sid=1 M Aghasi مهشید آقاسی 115003194753284600362 115003194753284600362 No F Shidfar فرزاد شیدفر farzadshidfar@yhoo.com 115003194753284600363 115003194753284600363 Yes دانشیار گروه تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران MR Vafa محمدرضا وفا 115003194753284600364 115003194753284600364 No I Heydari ایرج حیدری 115003194753284600365 115003194753284600365 No H Haghani حمید حقانی 115003194753284600366 115003194753284600366 No