انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ، r_homayounfar@yahoo.com
چکیده: (37 مشاهده)
گسترش رژیم غذایی غربیشده، شامل مصرف بالای نوشیدنیهای شیرین، غذاهای فراوریشده، گوشت قرمز و فراوریشده، سدیم، چربیهای ناسالم و غلات تصفیهشده، یکی از جلوههای مهم گذار تغذیهای و از عوامل مرتبط با افزایش خطر بیماریهای غیرواگیر و سندرم متابولیک است. این خلاصه سیاستی بر پایه دو مطالعه مکمل تدوین شده است: نخست، مطالعه طراحی و توسعه شاخص رژیم غذایی غربیشده یا WDI که با مرور ادبیات علمی، ضرایب ۳۰ گروه یا جزء غذایی را بر اساس ارتباط آنها با سندرم متابولیک و اجزای آن تعیین کرد؛ و دوم، مطالعه اعتبارسنجی WDI در جمعیت بزرگسالان کوهورت فسا. یافتهها نشان میدهد نوشیدنیهای شیرین، غذاهای فراوریشده، گوشت قرمز، سدیم و چربیهای هیدروژنه مهمترین اجزای نامطلوب رژیم غذایی غربیشده هستند؛ در حالی که فیبر غذایی، ترکیبات گیاهی، ویتامینها و مواد معدنی، مغزها، دانهها و ماهی نقش محافظتی بیشتری دارند. در مطالعه فسا نیز نمره بالاتر WDI، که نشاندهنده پیروی کمتر از رژیم غذایی غربیشده است، با احتمال کمتر سندرم متابولیک و وضعیت بهتر نشانگرهای متابولیک مانند دور کمر، BMI، قند خون ناشتا، تریگلیسرید و فشارخون همراه بود. بر این اساس، WDI میتواند بهعنوان ابزار پایش تغذیهای و پژوهشی برای سنجش روند غربیشدن رژیم غذایی، شناسایی الگوهای غذایی ناسالم و جهتدهی سیاستهای تغذیهای در ایران به کار رود. با این حال، این شاخص نباید بهعنوان ابزار تشخیص بالینی مستقل استفاده شود.