دانشیار گروه بهداشت و کنترل مواد غذایی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، nnoori@ut.ac.ir
چکیده: (4 مشاهده)
سابقه و هدف:ریزپوشانی یکی از روشهای مؤثر برای افزایش پایداری و زندهمانیپروبیوتیکها در ماتریسهای غذایی بهویژه محصولات لبنی است. هدف از این پژوهش، ریزپوشانی لاکتوباسیلوس کازئی و بررسی تأثیر آن بر زندهمانی باکتری در پنیر فتا طی دوره نگهداری بوده است. مواد و روشها:پس از تهیه پنیر و ریزپوشانی باکتری، تیمارها در 3 گروه تهیه و برای انجام آزمون های میکروبی، میکروسکوپی و حسی طی 63روز نگهداری مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها:میانگین قطر ذرات 335 نانومتر با توزیع اندازه (360–310 نانومتر) و میانگین نسبت ابعاد 1/16 بهدست آمد و بازده ریزپوشانی برابر با 94/98 درصد محاسبه شد. زندهمانی لاکتوباسیلوس کازئی آزاد و ریزپوشانیشده در پنیر فتا در ابتدای دوره نگهداری، اختلاف معنیداری بین شمار باکتریهای آزاد و ریزپوشانیشده مشاهده نشد (05/0P>)، بهطوریکه در دمای 4 درجه سلسیوس بهترتیب logCFU/g 08/0±89/9 و logCFU/g 07/0±93/9 بود. با این حال، از روز هفتم به بعد اختلاف معنیدار بین نمونهها مشاهده شد (05/0P<). در پایان دوره نگهداری در دمای 4 درجه سلسیوس، شمار باکتریهای آزاد و ریزپوشانیشده بهترتیب به logCFU/g 13/0±13/2 و logCFU/g 17/0±03/4 کاهش یافت که بیانگر کاهش 78 درصدی در نمونه آزاد و 59 درصدی در نمونه ریزپوشانیشده بود. در دمای 25 درجه سلسیوس، کاهش جمعیت باکتری شدیدتر بود، بهطوریکه میزان کاهش در نمونه آزاد 89 درصد و در نمونه ریزپوشانیشده 76 درصد ثبت شد. نتایج ارزیابی حسی نشان داد که استفاده از باکتری ریزپوشانیشده تأثیر نامطلوبی بر مزه نداشته و پذیرش کلی پنیر نسبت به نمونه حاوی باکتری آزاد بهطور معنیداری بهبود یافت (05/0P<). نتیجه گیری:بهطور کلی، ریزپوشانی با استفاده از ترکیبات زیستپایه بهویژه موسیلاژ بامیه روشی کارآمد برای افزایش بقاء پروبیوتیکها و بهبود کیفیت پنیر پروبیوتیک محسوب میشود.
نوع مقاله: پژوهشي |
موضوع مقاله: صنايع غذايي دریافت: 1404/10/1 | پذیرش: 1405/1/24
کارایی بالای ریزپوشانی: استفاده از ترکیب آلژینات سدیم–کربوکسیمتیل سلولز–موسیلاژ بامیه منجر به دستیابی به بازده ریزپوشانی بالا (98/94 درصد) و تولید ذرات یکنواخت شد.
بهبود معنیدار زندهمانی پروبیوتیک: ریزپوشانی لاکتوباسیلوس کازئی موجب افزایش معنیدار بقاء باکتری در پنیر فتا طی دوره نگهداری نسبت به سلولهای آزاد گردید.
افزایش پایداری در شرایط نگهداری: نمونههای ریزپوشانیشده کاهش جمعیت میکروبی بهمراتب کمتری در هر دو دمای نگهداری نشان دادند که بیانگر نقش حفاظتی مؤثر عمل ریزپوشانی است.
حفظ کیفیت حسی محصول: ریزپوشانی تأثیر نامطلوبی بر ویژگیهای حسی نداشته و بهطور معنیداری پذیرش کلی محصول را بهبود بخشید.