[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
برای نویسندگان::
آرشیو مجله و مقالات::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
IFRAME

..
:: دوره 20، شماره 5 - ( ویژه نامه زمستان: خلاصه سیاستی 1404 ) ::
جلد 20 شماره 5 صفحات 168-163 برگشت به فهرست نسخه ها
گذار از یارانه‌های کالری‌محور به یارانه‌های تغذیه‌محور: چارچوبی برای هم‌سوسازی سیاست‌های حمایت غذایی با امنیت تغذیه‌ای، سلامت و توسعه پایدار در ایران
علی میلانی بناب ، ناصر کلانتری ، آرزو حقیقیان رودسری ، جلال الدین میرزای رزاز ، سمیرا پورمرادیان ، عزیز اله زرگران ، فاطمه محمدی نصرآبادی ، فاطمه اسفرجانی ، شبنم رضاخانی ، سید حسین داوودی*
انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی،تهران، ایران.
چکیده:   (136 مشاهده)
مقدمه: امنیت غذایی و تغذیه‌ای یکی از ارکان اصلی سلامت عمومی، عدالت اجتماعی و توسعۀ پایدرا محسوب می‌شود. برای تحقق این مهم، برنامه‌ها و سیاست‌های متعددی از جمله تخصیص و اعطای یارانه‌ها در بخش‌های مختلف نظام غذا و تغذیه به اجرا در آمده است. با وجود اجرای طیف گسترده‌ای از یارانه‌های نقدی، مصرفی و تولیدی در ایران، شواهد نشان می‌دهد که کشور همچنان با چالش‌های هم‌زمان ناامنی غذایی، سوءتغذیه پنهان، نابرابری تغذیه‌ای و افزایش شیوع اضافه‌وزن و چاقی مواجه است. افزایش مستمر قیمت مواد غذایی و شکاف میان درآمد خانوارها و هزینه تأمین یک رژیم غذایی مطلوب، ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی غذایی را دوچندان کرده است. با توجه به این کاستی‌ها، این خلاصۀ سیاستی به دنبال ارائه چارچوبی برای بهینه‌سازی نظام یارانه‌های غذایی و تغذیه‌ای در ایران است.
روش‌ها: این مطالعه با رویکرد آمیخته انجام شد. در مرحله نخست، اسناد سیاستی و تلفیقی مرتبط با حوزه‌های غذا و کشاورزی، تغذیه و سلامت، اقتصاد و حمایت‌های اجتماعی با استفاده از تحلیل محتوای جهت‌دار و چارچوب مثلث سیاست‌گذاری مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله دوم، برای اعتباربخشی یافته‌ها و تدوین توصیه‌های سیاستی، مطالعه دلفی در سه دور با مشارکت ۱۵ نفر از خبرگان حوزه‌های تغذیه، سلامت عمومی، اقتصاد کشاورزی و سیاست‌گذاری غذا انجام شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که یارانه‌های نقدی در کاهش گرسنگی و ناامنی غذایی شدید نقش مؤثری داشته‌اند، اما تأثیر محدودی بر بهبود کیفیت رژیم غذایی و کاهش کمبود ریزمغذی‌ها داشته‌اند. همچنین، یارانه‌های مصرفی عمدتاً بر تأمین کالری متمرکز بوده و کمتر به چگالی تغذیه‌ای مواد غذایی توجه کرده‌اند. یارانه‌های تولیدی نیز اگرچه در افزایش تولید برخی محصولات راهبردی مؤثر بوده‌اند، اما در مواردی به کاهش تنوع زیستی، یکنواختی الگوهای غذایی و تشدید بار دوگانه سوءتغذیه منجر شده‌اند. یافته‌ها همچنین نشان داد که افزایش قیمت مواد غذایی، اثربخشی سیاست‌های حمایتی را محدود کرده و نبود هماهنگی میان بخش‌های کشاورزی، سلامت، رفاه و اقتصاد از مهم‌ترین موانع تحقق اهداف امنیت تغذیه‌ای در کشور است.
نتیجه‌گیری و پیامدهای سیاستی: گذار از یارانه‌های کالری‌محور به یارانه‌های تغذیه‌محور ضرورتی اساسی برای ارتقای امنیت غذایی و سلامت عمومی در ایران است. استقرار «سبد غذایی مطلوب» به‌عنوان مبنای مشترک سیاست‌گذاری، هدفمند‌سازی یارانه‌های مصرف و تولید بر اساس ارزش تغذیه‌ای، ارتقای سواد تغذیه‌ای جامعه، بهره‌گیری از ابزارهای مالیاتی برای اصلاح الگوی مصرف و ایجاد نظام یکپارچه حکمرانی غذا و تغذیه می‌تواند اثربخشی سیاست‌های حمایتی را افزایش داده و دستیابی به اهداف توسعه پایدار، عدالت غذایی و سلامت عمومی را تسهیل کند.
 
واژه‌های کلیدی: امنیت غذایی، امنیت تغذیه‌ای، یارانه غذایی، سبد غذایی مطلوب، سیاست‌گذاری سلامت، عدالت غذایی، توسعه پایدار، ایران
متن کامل [PDF 758 kb]   (53 دریافت)    
نوع مقاله: خلاصه سیاستی | موضوع مقاله: تغذيه
دریافت: 1405/3/11 | پذیرش: 1404/11/10 | انتشار: 1405/3/11
فهرست منابع
1. Committee HJS. HLPE. Food Security And Nutrition Building A Global Narrative Towards 2030. 2020.
2. Organization WH. The state of food security and nutrition in the world 2022: Repurposing food and agricultural policies to make healthy diets more affordable: Food & Agriculture Org.; 2022.
3. Ghassemi H, Harrison G, Mohammad K. An accelerated nutrition transition in Iran. Public health nutrition. 2002;5(1a):149-55. [DOI:10.1079/PHN2001287]
4. Milani-Bonab A, Kalantari N, Takian A, Haghighian-Roudsari A. Food and agriculture, nutrition and health related policy integration in Iran's national development agenda and their alignment with the sustainable development goals. Environment, Development and Sustainability. 2023;25(4):3353-78. [DOI:10.1007/s10668-022-02171-3]
5. Saeediankia A, Majdzadeh R, Haghighian-Roudsari A, Pouraram H. The effects of subsidies on foods in Iran: A narrative review. Frontiers in sustainable food systems. 2023;6:1053851. [DOI:10.3389/fsufs.2022.1053851]
6. Mohammadi-Nasrabadi F, Khoshfetrat M, Esfarjani F, Ghodsi D, Ajami M, Sobhani R, et al. Optimal and Thrifty Sustainable Food Baskets of Iran-2023. Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology. 2024;19(1):1-16.
7. Unicef. The state of food security and nutrition in the world 2025: addressing high food price inflation for food security and nutrition: Food & Agriculture Org.; 2025.
8. Ginn W, Pourroy M. The contribution of food subsidy policy to monetary policy in India. Economic Modelling. 2022;113:105904. [DOI:10.1016/j.econmod.2022.105904]
9. Mozaffarian D, Angell SY, Lang T, Rivera JA. Role of government policy in nutrition-barriers to and opportunities for healthier eating. Bmj. 2018;361. [DOI:10.1136/bmj.k2426]
10. Walt G, Gilson L. Reforming the health sector in developing countries: the central role of policy analysis. Health policy and planning. 1994;9(4):353-70. [DOI:10.1093/heapol/9.4.353]
11. Hasson F, Keeney S, McKenna H. Research guidelines for the Delphi survey technique. Journal of advanced nursing. 2000;32(4):1008-15. [DOI:10.1046/j.1365-2648.2000.t01-1-01567.x]
12. Durao S, Visser ME, Ramokolo V, Oliveira JM, Schmidt B-M, Balakrishna Y, et al. Community‐level interventions for improving access to food in low‐and middle‐income countries. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2020(8). [DOI:10.1002/14651858.CD011504.pub3]
13. Vergez A, Siikamäki, J., Mittempergher, D., & Piaggio, M. Agricultural support, biodiversity, and trade: Examining connections to repurpose harmful incentives: IUCN, Gland, Switzerland; 2025. [DOI:10.2305/RIHU4909]
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Milani-Bonab A, Kalantari N, Haghaghian-Roudsari A, Mirzay Razzaz J, Pourmoradian S, Zargaraan A, et al . From Calorie-Centered to Nutrition-Centered Subsidies: A Framework for Aligning Food Support Policies with Nutrition Security, Public Health, and Sustainable Development in Iran. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2026; 20 (5) :163-168
URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4171-fa.html

میلانی بناب علی، کلانتری ناصر، حقیقیان رودسری آرزو، میرزای رزاز جلال الدین، پورمرادیان سمیرا، زرگران عزیز اله، و همکاران. و همکاران.. گذار از یارانه‌های کالری‌محور به یارانه‌های تغذیه‌محور: چارچوبی برای هم‌سوسازی سیاست‌های حمایت غذایی با امنیت تغذیه‌ای، سلامت و توسعه پایدار در ایران. علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1404; 20 (5) :163-168

URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4171-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 20، شماره 5 - ( ویژه نامه زمستان: خلاصه سیاستی 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
Iranian Journal of  Nutrition Sciences and Food  Technology
Persian site map - English site map - Created in 0.11 seconds with 37 queries by YEKTAWEB 4745