گروه تحقیقات صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشکده تغذیه و علوم غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ، kiankh@yahoo.com
چکیده: (7 مشاهده)
مقدمه و اهداف: الگوهای تغذیهای میتوانند باعث سلامت یا بیماری شوند. مهمترین علل برخی بیماریها و مرگ و میر در کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه، فقر غذایی و سبک زندگی است که با چاقی، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت نوع 2، فشار خون بالا و پوکی استخوان مرتبط دانسته شدهاند. برای دستیابی و بهبود وضعیت سلامت از طریق کاهش بیماریهای مزمن مرتبط با تغذیه در کودکان و بزرگسالان، کاهش مصرف این ترکیبات ضروری است. اندازهگیری میزان قند، نمک و چربی در غذاها و اطلاعرسانی به مصرفکنندگان از میزان واقعی مصرف آنها یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش مصرف این ترکیبات است. هدف از این مقاله ارایه گزارش سیاستی برای کاهش میزان دریافت مخاطرات تغذیه ای در سفره ایرانی است مواد و روش ها:3000 ماده غذایی در گروههای ۵ گانه نوشیدنی غلات، روغن، لبنیات و گوشت در سطح استان تهران و سایر شهرها (از اقلیمهای ۷ گانه ایران) جمعاوری و از نظر محتوای قند، نمک و چربی آنالیز شدند. همچنین میزان این ترکیبات در مقایسه با استانداردهای ملی متناظر بررسی شدند. در مورد غذاهای قندی، میزان قند احیاکننده، قند کل و ساکارز به طور جداگانه اندازهگیری و با مقادیر مورد نیاز طبق استانداردهای ملی مقایسه شد. یافته ها:یافته های حاصل ار آزمایش ۳۰۰۰ نمونه غذای صنعتی و صنفی جمع اوری شده از تهران و سایر شهرها نشان داد، میزان عدم تطابق مخاطرات تغذیه ای در گروههای مختلف ۵ گانه مواد غذایی طبفهبندی شده در این برنامه ملی متفاوت است. در تهران و سایر شهرستانها به ترتیب 7/42 و 2/47 درصد از نانهای سنتی دارای نمک بالاتر از حد مجاز بودند. میانگین نمک در نانهای سنتی شهر تهران به ترتیب از سنگک، بربری، تافتون و لواش تعیین شد. در گروه نوشیدنی های آماده مصرف کمترین مقدار قند کل مربوط به نوشیدنی های مالت بدون الکل و بیشترین مربوط به نکتارها بود. 45 درصد نمونه های روغن خانوار از نظر مجموع اسیدهای چرب اشباع و 70 درصد نمونه ها از نظر مجموع اسیدهای چرب ترانس با استاندارد و بخشنامه مورد اشاره تطابق داشتند. در گروه گوشت؛ میزان نمک تمام نمونه های سوسیس و کالباس از 10 کارخانه اصلی فراوردههای گوشتی کشور کمتر از حد استاندارد بود و با استاندارد ملی ایران مطابقت داشت. نتیجه گیری: اقداماتی در زمینههای اصلاح مقررات و ضوابط برای کاهش مخاطرات تغذیه ای مورد نیاز است که در مقاله به تفصیل بیان شده و سرفصلهای آن عبارتند از اصلاح استانداردهای ملی ایران (تعیین و اصلاح حد مجاز استاندارد و اصلاح روش اندازه گیری) لزوم نظارت بر فراورده های صنفی (نظارت بیشتر و امکان پیگیری قانونی ترکیبات خطرزا در فراوردههای صنفی و تدوین استاندارد، تغییر فرمولاسیون موادغذایی با هدف کاهش میزان دریافت نمک، قند و چربی در محصولات غذایی صنعتی و صنفی، اصلاح برچسبگذاری، افزایش اطلاعات مصرفکننده و بهبود دسترسی به غذای سالم در مدارس و جوامع محلی
Khosravi-Darani K, sohranvandi S, Ferdowsi R. Nutritional Risk Factors (Salt, Sugar, Fat) in Industrial and Guild Foods in Iran. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2026; 20 (5) :121-126 URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4136-fa.html
خسروی دارانی کیانوش، سهراب وندی سارا، فردوسی روح الله. کاهش مخاطرات تغذیهای (نمک، قند و چربی) در مواد غذایی صنعتی و صنفی ایران. علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1404; 20 (5) :121-126