انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ، r_homayounfar@yahoo.com
چکیده: (4 مشاهده)
بیماریهای کاردیومتابولیک، از جمله سندرم متابولیک و بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک، از مهمترین چالشهای قابل پیشگیری نظام سلامت در ایران هستند. استرس اکسیداتیو، التهاب مزمن، مقاومت به انسولین و چاقی شکمی از مسیرهای مشترک در ایجاد و پیشرفت این بیماریها محسوب میشوند. این خلاصه سیاستی بر پایه یک مطالعه کوهورت آیندهنگر پنجساله در جمعیت بزرگسال ایرانی و مرور شواهد معتبر تدوین شده است. در این مطالعه، ارتباط شاخص ترکیبی آنتیاکسیدانهای غذایی با بروز سندرم متابولیک در ۴۵۰۳ بزرگسال و با بروز بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک در ۵۹۸۸ بزرگسال بررسی شد. یافتهها نشان دادند که امتیاز بالاتر شاخص ترکیبی آنتیاکسیدانهای غذایی با کاهش خطر بروز هر دو پیامد همراه است. افراد در بالاترین چارک این شاخص، در مقایسه با پایینترین چارک، حدود ۴۱ درصد خطر کمتر برای بروز سندرم متابولیک و حدود ۴۰ درصد خطر کمتر برای بروز بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک داشتند. همچنین تحلیل میانجیگری نشان داد که فیبر غذایی حدود ۴۶ درصد از ارتباط این شاخص با سندرم متابولیک و شاخص التهاب سیستمیک، یعنی CRP، حدود ۴۸ درصد از ارتباط آن با بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک را توضیح میدهد. این یافتهها نشان میدهد اثر محافظتی آنتیاکسیدانها بیشتر در قالب یک الگوی غذایی سالم و غنی از فیبر ظاهر میشود، نه صرفاً از طریق دریافت مکملها. بر این اساس، ادغام ارزیابی ساده کیفیت آنتیاکسیدانی رژیم غذایی در مراقبت اولیه، تدوین بسته آموزشی تغذیهای برای مردم و کادر سلامت، و بهبود محیط غذایی برای افزایش دسترسی به غذاهای سالم و غنی از آنتیاکسیدان پیشنهاد میشود. اجرای این سیاستها میتواند راهکاری کمهزینه و قابل اجرا برای کمک به پیشگیری از بیماریهای کاردیومتابولیک در ایران باشد.
Sepehrinia M, Nikparast A, Mirzay Razzaz J, Homayounfar R. Strengthening Dietary Antioxidant Capacity in Primary Care: A Low-Cost Strategy to Prevent Metabolic Syndrome and MASLD in Iran. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2026; 20 (5) :83-86 URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4144-fa.html
سپهری نیا متین، نیک پرست علی، میرزای رزاز* جلال الدین، همایونفر رضا. تقویت ظرفیت آنتیاکسیدانی رژیم غذایی در مراقبت اولیه راهکاری کمهزینه برای پیشگیری از سندرم متابولیک و بیماری کبد چرب مر تبط با اختلال متابولیک در ایران. علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1404; 20 (5) :83-86