دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ، doost_mohammadi@yahoo.com
چکیده: (7 مشاهده)
زمینه و هدف:آرد و نان کامل از اجزای مهم الگوی غذایی سالم محسوب میشوند و توسعه مصرف آنها یکی از راهبردهای مؤثر در پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر است. با این حال، وجود تعاریف و معیارهای متفاوت در خصوص آرد کامل میتواند بر سیاستگذاری، نظارت و برچسبگذاری محصولات تأثیرگذار باشد. این مطالعه با هدف بررسی و مقایسه تعاریف و الزامات مرتبط با آرد و نان کامل در منابع علمی، مقرراتی و اسناد ملی انجام شد. روش کار: تعاریف ارائهشده توسط انجمن شیمی غلات آمریکا (AACC International)، سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا (FDA)، کنسرسیوم HEALTHGRAIN، کدکس آلمنتاریوس (Codex Alimentarius)، سازمان استانداردهای غذایی استرالیا و نیوزیلند (FSANZ) و اسناد ملی ایران بهصورت تطبیقی مرور و تحلیل شدند. یافته ها: تمامی مراجع بررسیشده بر حفظ سه جزء اصلی دانه گندم شامل آندوسپرم، سبوس و جوانه در نسبتهای طبیعی موجود در دانه کامل تأکید دارند. تنهاHEALTHGRAIN حدود مشخصی برای افت مجاز فرآوری (کمتر از ۲ درصد کل دانه یا ۱۰ درصد سبوس) ارائه کرده است. در مقابل، در زمینه بازترکیب اجزای دانه، حدود مجاز افت فرآوری و معیارهای عملیاتی درجه استخراج، اجماع و شفافیت کافی میان استانداردهای بینالمللی و اسناد ملی مشاهده نشد. نتیجه گیری: حفظ نسبت طبیعی اجزای دانه، هسته اصلی تعریف آرد کامل در منابع معتبر بینالمللی و ملی است. تعیین حدود مجاز افت فرآوری، وضعیت بازترکیب اجزا و شاخصهای اجرایی درجه استخراج در اسناد ملی میتواند به ارتقای شفافیت مقرراتی، تسهیل نظارت و اجرای مؤثر برنامههای توسعه آرد و نان کامل کمک کند.
Ahmadi M, Doustmohammadian A. Whole Wheat Flour and Whole-Grain Bread: The Need for Clarifying National Standards Based on Internationally Recognized Definitions. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2026; 20 (5) :187-194 URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4172-fa.html
احمدی محمد، دوست محمدیان اعظم. آرد و نان کامل: ضرورت شفافسازی استانداردهای ملی بر پایه تعاریف معتبر بینالمللی. علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1404; 20 (5) :187-194