، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران، ایران. ، f_mohammadi_2001@yahoo.com
چکیده: (19 مشاهده)
سابقه و هدف: در سالهای اخیر مالیات بر کالاهای آسیب رسان به سلامت، بهویژه نوشیدنیهای قندی و محصولات غذایی با قند، نمک و چربی بالا، به یکی از مهمترین ابزارهای سیاستگذاری سلامت عمومی در جهان تبدیل شده است. این خلاصه سیاستی به بررسی اثر مالیات بر نوشیدنی های قندی در تغییر رفتار مصرفکننده و امکانپذیری اجرای مؤثر آن در ایران میپردازد. مواد و روش ها: این مطالعه بهصورت یک مرور سیاستی مبتنی بر شواهد انجام شده است. دادهها از منابع معتبر بینالمللی و ملی استخراج شدهاند. یافته ها: کالاهای آسیب رسان و به ویژه نوشیدنیهای قندی علاوه بر بالابردن احتمال خطر بیماری های غیرواگیر مانند چاقی، دیابت و بیماری قلبی- عروقی، هزینه های اضافی بر فرد و جامعه و در نتیجه به سیستم سلامت کشور وارد می کند. این مالیات می تواند تقاضای مصرفکننده را کاهش داده، نتایج سلامت را بهبود بخشد و بهعنوان سازوکاری برای حمایت از عدالت سلامت و پایداری نظام درمانی تعریف شود. در ایران کالاهای آسیب رسان به سلامت تولید داخل مشمول مالیات و عوارض با نرخ شانزدهدرصد (%16) و واردات آنها مشمول مالیات و عوارض با نرخ سی و شش درصد (%36) میباشند. نتیجه گیری: در صورت اعمال مالیات بیشتر بر کالاهای آسیب رسان و افزایش قیمت آن ها، کاهش مصرف این کالاها همراه آموزش و فرهنگ سازی درست امکان پذیر خواهد بود. برای تاثیر بیشتر آن در ایران باید یک نظام نظارتی قوی بر اجرای درست آن پیاده سازی شود و به جای درآمد محور بودن، سلامت محور باشد. در مجموع، با توجه به شرایط اقتصادی ایران، اجرای دقیق و کامل این سیاست، میتواند راهکار ارزشمندی در جهت اصلاح الگوی مصرف و سلامت جامعه باشد.
Ghorbanzadeh-Todeshki M, Mohammadi-Nasrabadi F, Ghodsi D. Tax on Unhealthy Foods, Especially Sugary Drinks And Its Effect On Consumption In Iran. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2026; 20 (5) :137-143 URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4133-fa.html
قربان زاده تودشکی میلاد، محمدی نصرآبادی فاطمه، قدسی دلارام. مالیات بر کالاهای آسیب رسان به ویژه نوشیدنی های قندی و اثر آن بر مصرف در ایران. علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1404; 20 (5) :137-143