انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ، r_homayounfar@yahoo.com
چکیده: (169 مشاهده)
گسترش رژیم غذایی غربیشده، شامل مصرف بالای نوشیدنیهای شیرین، غذاهای فراوریشده، گوشت قرمز و فراوریشده، سدیم، چربیهای ناسالم و غلات تصفیهشده، یکی از جلوههای مهم گذار تغذیهای و از عوامل مرتبط با افزایش خطر بیماریهای غیرواگیر و سندرم متابولیک است. این خلاصه سیاستی بر پایه دو مطالعه مکمل تدوین شده است: نخست، مطالعه طراحی و توسعه شاخص رژیم غذایی غربیشده یا WDI که با مرور ادبیات علمی، ضرایب ۳۰ گروه یا جزء غذایی را بر اساس ارتباط آنها با سندرم متابولیک و اجزای آن تعیین کرد؛ و دوم، مطالعه اعتبارسنجی WDI در جمعیت بزرگسالان کوهورت فسا. یافتهها نشان میدهد نوشیدنیهای شیرین، غذاهای فراوریشده، گوشت قرمز، سدیم و چربیهای هیدروژنه مهمترین اجزای نامطلوب رژیم غذایی غربیشده هستند؛ در حالی که فیبر غذایی، ترکیبات گیاهی، ویتامینها و مواد معدنی، مغزها، دانهها و ماهی نقش محافظتی بیشتری دارند. در مطالعه فسا نیز نمره بالاتر WDI، که نشاندهنده پیروی کمتر از رژیم غذایی غربیشده است، با احتمال کمتر سندرم متابولیک و وضعیت بهتر نشانگرهای متابولیک مانند دور کمر، BMI، قند خون ناشتا، تریگلیسرید و فشارخون همراه بود. بر این اساس، WDI میتواند بهعنوان ابزار پایش تغذیهای و پژوهشی برای سنجش روند غربیشدن رژیم غذایی، شناسایی الگوهای غذایی ناسالم و جهتدهی سیاستهای تغذیهای در ایران به کار رود. با این حال، این شاخص نباید بهعنوان ابزار تشخیص بالینی مستقل استفاده شود.
نوع مقاله: خلاصه سیاستی |
موضوع مقاله: تغذيه دریافت: 1405/3/4 | پذیرش: 1404/11/10 | انتشار: 1405/3/11
فهرست منابع
1. Fabiani R, Naldini G, Chiavarini M. Dietary patterns and metabolic syndrome in adult subjects: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2019;11(9):2056. [DOI:10.3390/nu11092056]
2. Clemente-Suárez VJ, Beltrán-Velasco AI, Redondo-Flórez L, Martín-Rodríguez A, Tornero-Aguilera JF. Global impacts of western diet and its effects on metabolism and health: a narrative review. Nutrients. 2023;15(12):2749. [DOI:10.3390/nu15122749]
3. Cifuentes M, Hejazi Z, Vahid F, Bohn T. Designing and Developing a Population/Literature-Based Westernized Diet Index (WDI) and Its Relevance for Cardiometabolic Health. Nutrients. 2025;17(14):2314. [DOI:10.3390/nu17142314]
4. Vahid F, Homayounfar R, Farjam M, Bohn T. A Global Nutritional Tool for Monitoring Westernized Dietary Transition: Validation of the Westernized Diet Index Using a Large Population Sample and Biomarkers of Metabolic Health. Nutrients. 2026;18(2):349. [DOI:10.3390/nu18020349]
Mirzay Razzaz J, Vahid F, Farjam M, Navab M, Homayounfar R. Using the Westernized Diet Index for Nutritional Surveillance: A Tool to Monitor Unhealthy Dietary Transition and Metabolic Risk in Iran. Iranian J Nutr Sci Food Technol 2026; 20 (5) :9-12 URL: http://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4146-fa.html
میرزای رزاز جلال الدین، وحید فرهاد، فرجام مجتبی، نواب مطهره، همایونفر رضا. بهکارگیری شاخص رژیم غذایی غربیشده در پایش تغذیهای ابزاری برای شناسایی گذار غذایی ناسالم و خطر متابولیک در ایران. علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران. 1404; 20 (5) :9-12