گروه تغذیه جامعه، دانشکده علوم تغذیه و رژیمشناسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران ، seyyedrezasobhani@gmail.com
چکیده: (114 مشاهده)
زمینه و هدف: نظامهای غذایی سهم قابلتوجهی در مصرف منابع، انتشار گازهای گلخانهای و هزینههای تغذیه دارند. این موضوع به خصوص درباره غذاخوریهای سازمانی صدق میکند که اندکی تغییر در انتخابهای آنها، تفاوتهای چشمگیر در پارامترهای پایداری ایجاد میکند. این مطالعه با هدف بازطراحی منوهای غذایی سازمانی بر اساس شاخصهای تغذیهای، اقتصادی و زیستمحیطی انجام شد. مواد و روشها: در این پژوهش، دادههای مربوط به منوهای غذایی سلف بیمارستان امام رضا (ع) مشهد جمعآوری شد. کیفیت تغذیهای غذاها با شاخص NRF و شاخصهای زیستمحیطی شامل ردپای آب و کربن ارزیابی گردید. سپس با استفاده از مدلهای بهینهسازی خطی و برنامهریزی آرمانی، چهار سناریو برای بازطراحی منوها طراحی و مقایسه شد. یافتهها: مدل بهینهسازی منتخب توانست همزمان هزینه و ردپای آب را ۴2% و ردپای کربن را ۳6% کاهش دهد، در حالی که کیفیت تغذیهای منوها بر اساس شاخص NRF حدود ۱0% افزایش یافت. همچنین ترکیب درشتمغذیها در محدوده توصیهشده باقی ماند و تنوع غذایی حفظ شد. نتیجهگیری: ادغام شاخصهای تغذیهای، اقتصادی و زیستمحیطی در طراحی منوهای غذایی میتواند بهعنوان رویکردی عملی برای توسعه سیاستهای تغذیه پایدار در مراکز عمومی و سازمانی مورد استفاده قرار گیرد. این یافتهها بر ضرورت تدوین دستورالعملهای ملی برای استقرار منوهای پایدار تأکید دارد.
نوع مقاله: خلاصه سیاستی |
موضوع مقاله: تغذيه دریافت: 1405/3/5 | پذیرش: 1404/11/10 | انتشار: 1405/3/11
فهرست منابع
1. Rahman MH. Exploring sustainability to feed the world in 2050. Journal of Food Microbiology. 2016;1(1):7-16
2. Ehsanitabar F, Yazdi SV, Arzehgar A, Zareian M, Seifi N, Khorasnachi Z, Sobhani SR. A two-phase optimization approach in designing sustainable hospital menus by integrating nutrition, cost, and environmental factors. Sci Rep. 2026 Apr 26. doi: 10.1038/s41598-026-49791-7. Epub ahead of print. PMID: 42036420. [DOI:10.1038/s41598-026-49791-7]
3. Sobhani SR, Omidvar N, Abdollahi Z, Al Jawaldeh A. Shifting to a sustainable dietary pattern in Iranian population: current evidence and future directions. Frontiers in Nutrition. 2021;8:789692. [DOI:10.3389/fnut.2021.789692]